Dit is geen lijst van de 10 beste boeken van 2013

ben lernerboek der ontwenningde verliefdenjust kidsomwegentussen de bedrijvensylvain tessonstoner
Overal duiken ze weer op: de lijsten van de beste boeken van 2013! Aan elke Bekende Vlaming, elke Bekende Schrijver en elke Bekende Recensent wordt naar zijn Beste Boeken van 2013 gevraagd. En elke krant, tijdschrift en blog publiceert een lijstje met De Boeken Die Je Dit Jaar MOET Gelezen hebben.

Ik word tureluurs van al dat moeten en ik plaats dus geen lijst van de 10 Beste Boeken van 2013 op mijn blog. Ik zou het ook niet kunnen, want ik heb van de duizenden romans die in 2013 op de Nederlandse markt verschenen zijn, echt maar een klein percentage gelezen. Hoe kan ik dan weten welke de beste zijn?

Er zijn zoveel boeken die ik dit jaar niet gelezen heb. Ik heb Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans wel liggen, maar nog niet gelezen. Van Tom Lanoye heb ik Sprakeloos met veel plezier herlezen, maar in zijn nieuwste heb ik zelfs nog niet eens gebladerd. Het puttertje van Donna Tartt en De cirkel van Dave Eggers liggen klaar om ‘te laat’ gelezen te worden, en ook de Trein met vertraging van Christoph Van Gerrewey zal ik niet op tijd gelezen hebben om er in 2013 iets over te kunnen zeggen. Hetzelfde geldt voor Kate Atkinsons Leven na leven, dat me door verschillende boekhandelaars aangeraden is.

M.a.w. kan ik dus hoogstens iets zeggen over de boeken die ik dit jaar wel gelezen heb. Wij en ik van Saskia de Coster heeft geen blijvende indruk op me nagelaten. Het was voor mij niet meer dan een gezellig onderonsje tussen pot en pint terwijl de herinneringen bovengehaald en de anekdotes opgevist werden. Dit jaar heb ik ook, veel te laat om mee te zijn, Bonita Avenue van Peter Buwalda en De correcties van Jonathan Franzen gelezen, en dacht na afloop: “Is dat het nu?” De stijl kon me in het begin nog doen zinderen, maar de verhaaltjes gingen me vervelen. Naar De tuin van de blinde van Nadeem Aslam had ik, op basis van de ronduit schitterende kritieken, enorm uitgekeken. Ik hoopte op een zelfde ervaring als Tweede persoon enkelvoud van Sayed Kashua, maar wat ik kreeg was volgens mij je puurste melodrama zonder enige humor. Het kan natuurlijk ook zijn dat het moment waarop ik die boeken las, minder gunstig was: examens, werken in ons huis, …

Wat bleef dan wel hangen? Het antwoord hierop is puur persoonlijk. Zoals de keuze van de boeken die ik lees ook al puur persoonlijk is. Ik wilde Stoner van John Williams lezen omdat de man op de coverfoto zo op mijn vader gelijkt en ik heb na afloop van het verhaal, denk ik, een betere kijk op hem gekregen. De gouden vlieger van Dezso Kosztolanyi las ik omdat ik alles van hem lees en wist dat ik niet ontgoocheld kon worden. Vorig jaar was ik zo onder de indruk van Mrs Dalloway van Virginia Woolf, dat ik dit jaar zeker de Nederlandse vertaling (van Erwin Mortier) Tussen de bedrijven moest lezen. Wat een geluk dat ik dat van mezelf moest! Ook Uit de tijd vallen van David Grossman en Onder vrienden van Amos Oz las ik omdat ik van die Joodse schrijvers houd. Twee voltreffers. Grossman schreef een lang episch gedicht dat me deed terug grijpen naar mijn Griekse klassiekers. Oz bood me prachtige portretten van de mensen in een kibboets.

Als je het zo bekijkt ben ik redelijk conservatief in mijn boekenkeuze. Heb ik dan niets nieuws ontdekt? Toch wel: in één van mijn leesgroepen is er een vrouw die bevriend is met enkele Spaanse leesgroepleden en zij bracht mij Javier Marias aan. Zijn ‘De verliefden’ wordt voor mij waarschijnlijk de start voor een hele collectie Mariassen. Maar ook hij is eigenlijk al een gevestigde waarde.

Waar blijft het nieuwe, het vernieuwende dan? Ik was in de lente in New York en las daar Just Kids van Patti Smith. Ze vertelt hierin over haar levenslange vriendschap met Robert Mapplethorpe in het New York van de vroege jaren zeventig tot en met zijn dood in 1989. Schitterend. Ik was in oktober in Madrid en daar had ik Vertrek van Station Atocha van Ben Lerner mee. Het gaat over een Amerikaanse student-dichter die een jaartje in Madrid mag studeren en daar zijn weg zoekt zonder nauwelijks een woord Spaans te kennen. Het spel met de taal en het niet begrijpen ervan wordt meesterlijk door de auteur gehanteerd.
Deze zomer logeerde ik bij mijn nicht in het noorden van Portugal, in een onherbergzame streek waar de mensen nauwelijks toeristen kennen. Het was een prachtige vakantie. Het zwembad was gevuld met bronwater en lag tussen de lavendel. Haar man kookte uitstekend en leerde me goede Portugese wijn kennen. En overdag trok ik op avontuur. Het is in die omgeving dat ik de boeken Zes maanden in de Siberische wouden van Sylvain Tesson en De omwegen van Jeroen Theunissen heb gelezen. Vooral dat eerste boek heeft mijn leven veranderd. Ik, een stadsmens, ben plotseling beginnen genieten van de natuur, zowel van de grootsheid ervan als van de kleine dingen. Dat boek heeft de kwaliteit van mijn leven verdorie verbeterd! En ook in het boek van Jeroen Theunissen vond ik een groot Sylvain Tesson-gehalte terug. Of misschien was ik nog zo in de ban van Tesson toen ik Theunissen las. Soit. Ook aan De omwegen denk ik nog vaak terug. Na mijn reis naar Portugal heb ik mij een elektrische tweewieler, zoals dat heet, aangeschaft en fiets ik dagelijks 44 kilometer door het Pajottenland, naar en van mijn werk in de bibliotheek. Ik heb aan verschillende examens meegedaan en weet sinds gisteren dat ik door de allerlaatste ronde voor bibliothecaris ben. Gezond van lichaam en geest. Allemaal dankzij mijn fiets. En Sylvain Tesson. Ik geloof er heilig in.

Zo zie je maar dat de keuze en de appreciatie van boeken van zoveel factoren afhangt (omgeving, gemoedstoestand, …) dat ik onmogelijk kan spreken over De 10 Boeken Die Je Moet Gelezen Hebben. Toch heb ik mijn man een boek onder zijn neus geduwd. Een goede vriendin van me werkt nu voor Philippe Geluck en leerde me De Kat kennen. Ik zei mijn man dat die kat niet zomaar een kat is en die cartoons niet zomaar cartoons. Mijn man las. En de kat overwon! In 2014 komt De bijbel van De Kat uit.

En omdat dit overzicht niet zomaar geen overzicht is van de 10 beste boeken van 2013, maar gewoon een verslag van de boeken die mij bijgebleven zijn, voeg ik er nog een 11de aan toe. Ik wil het hebben over Het boek der ontwenning van Geert Colpaert. Ik las het omwille van de cover (Banksy!) en omwille van de tekst op de achterflap. Iets over een therapeut die een bende alcoholisten via de kunst wil helpen ontwennen. Het is een kanjer (650p) van een debuut en het is nergens in thuis te brengen. Ik las dit boek in stijgende verwarring. Wat was dat in gods naam voor een boek? Volstrekt origineel vond ik het alleszins wel. En aangezien ik dit boek in twee weken uitlas (Je had me moeten zien, ik was verslaafd), er enorm door begeesterd was en er ook nu nog vaak aan terug denk, kan ik niets anders zeggen dan dat dit boek een grote indruk op me nagelaten heeft. En dat ik het meesterlijk vind.
philippe geluckde gouden vlieger

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online.
Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!

Dit bericht is geplaatst in literatuur. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *