Franz Werfel: Het bleekblauwe handschrift van een vrouw (leesclub Pepingen)

Biografie: (bron: wikipedia)
Werfel werd in 1890 als zoon van de welvarende joodse handschoenfabrikant Rudolf Werfel en zijn vrouw Albine Kussi geboren in het Tsjechische Praag. Hij werd grotendeels opgevoed door een katholieke gouvernante.

Hij studeerde in Praag, Leipzig en Hamburg . Uit de tijd in Praag stamt zijn vriendschap met Max Brod en Franz Kafka , die beiden behoorden tot de Praagse Kring . Na zijn militaire dienst werkte hij van 1911 tot 1914 als lector bij de uitgeverij Kurt Wolff in Leipzig. Hier startte hij, met Walter Hasenclever en Kurt Pinthus , de expressionistische reeks Der jüngste Tag (1913–1921). Hij nam deel aan de WO I (1915–1917) en vestigde zich daarna als schrijver in Wenen, waar hij in 1929 trouwde met Alma Mahler, weduwe van Gustav Mahler en ex-echtgenote van Walter Gropius. Toen Oostenrijk zich bij Duitsland voegde in het jaar 1938, vluchtte Werfel via Frankrijk, Spanje en Portugal, naar de Verenigde Staten. Daar stierf hij op 26 augustus 1945 te Beverly Hills aan een hartnekkige hartkwaal in Californië .

De neerslag van zijn vlucht voor het Duitse regime is te vinden in zijn bekendste toneelstuk Jacobowsky und der Oberst (1941). Tijdens die vlucht kwam hij terecht in Lourdes en deed er de gelofte een boek over Bernadette Soubirous te schrijven als zijn leven gespaard zou blijven. Het resultaat was de roman Das Lied von Bernadette (1941).

Zie ook de uitstekende inleiding in het boek uitgegeven door Uitgeverij Vrijdag in 2016 en vertaald door Marc Rummens.

Bibliografie van boeken die in het Nederlands (met Nederlandse verschijningsdatum)
verschenen zijn:

1981: 40 dagen van de Musa Dagh, waarin de massamoord van 1915 op de Armenen door de Turken wordt verhaald.
1990: De reünie ‘Het verhaal speelt zich af in de Habsburgse monarchie rond de eeuwwisseling en hoofdpersoon is een rechter van instructie, Sebastian. Hij is uitgenodigd voor een reünie van zijn gymnasiumklas, maar voordat hij zich daarheen
begeeft, heeft hij eerst nog een gesprek met een van moord op een prostituée verdachte man, in wie hij na enige tijd een vroegere klasgenoot meent te herkennen. De herinneringen worden sterker en er dringen zich bij hem beelden op van een
bordeelbezoek in hun schooltijd, waarbij de toen nog jonge Adler min of meer gedwongen werd met een van de hoeren mee te gaan. Tijdens hun samenzijn had Sebastian zich met nog iemand in de hoerenkamer binnengedrongen. De roman geeft een beeld van het decadente Weense leven in die tijd, maar tevens van het inlevingsvermogen van deze auteur, die dader en rechter op één spoor weet te plaatsen (Biblion)
1991: Het lied van Bernadette waarin Werfel zijn verblijf in Lourdes beschrijft en bijna non ficite is, want zijn verhalen zijn door talloze getuigenissen bevestigd. Hij geeft de wereldlijke intriges daar rond op kritische-historische wijze weer. Het is een spannend, vlot geschreven verhaal en uitstekend vertaald’ (Biblion)
2016: Het bleekblauwe handschrift van een vrouw

Aanbevolen literatuur:

Alma Mahler, Mijn leven, vertaald in 1999 ‘Autobiografie van de Weense vrouw (1879-1964), die
achtereenvolgens getrouwd was met de componist Gustav Mahler, de architect Walter Gropius
en de schrijver Franz Werfel’

Hoofdpersonages:

Leonidas
Amelie
Vera Wormser

Enkele vragen :

1. Wat vind je van de keuze van de naam ‘Leonidas’?
2. De schrijver van het artikel hieronder heeft het over de ‘psychogram van een meeloper’’
en ‘latent antisemitisme’’. Waar merk je dat in het verhaal?
3. Wat vind je van de hoofdstuktitels, zoals ‘april in oktober’ en ‘de eeuwige en
onveranderlijke terugkeer’?
4. De alwetende verteller laat soms lange passages over aan de personnages, die dan in
de ik-vorm spreken. Wanneer? Waarom doet hij dat?
5. Hoe lang duurt het verhaal?
6. P.53 ‘Behalve geboorte en dood vindt de mens nog een derde catastrofale trede op zijn
levensweg. De ‘sociale verlossing’ zou ik die trede willen noemen, zonder helemaal
tevreden te zijn met deze nogal hoogdravende formulering. Ik bedoel ermee de
krampachtige schokkende overgang van de totale betekenisloosheid van de jonge mens
naar zijn eerste zelfbevestiging binnen de bestaande orde.’ Akkoord?
7. P.56 ‘’Toen u de rok van de zelfmoordenaar erfde en voor de spiegel constateerde dat
die u goed stond en van u een knappe jongeman maakte, toen werd u op slag iemand
anders, of beter, u werd uzelf.” Verklaar.
8. Is deze roman nogal altijd actueel?

Artikel:
‘Psychogram van een meeloper’, (Trouw, 25 feb 2017, Wil Rouleauw)

Please follow and like us:

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in bibliotheek Pepingen met de tags , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie