Tom Naegels: Los (boekbespreking januari 2009)

Biografie

 

Tom Naegels is geboren (1975) en getogen in Borgerhout.  Zijn ouders zijn onderwijzers in het Antwerps stedelijk onderwijs. Hij liep school in het Athenaeum op de Mechelsesteenweg, de eliteschool waar Paul Jambers indertijd zijn geruchtmakende Millet-reportage draaide. Op die school heeft Tom Naegels nooit één allochtoon in de klas gehad. Maar dat belette niet dat ze zeer begaan waren met diversiteit, antiracisme en de multiculturele samenleving. Toen hij 16 was, stapte hij voor het eerst mee in een ‘Hand in Hand’-betoging. Daar is het dat hij voor het eerst Marokkanen meemaakt.

In 1997 studeerde hij af als germanist en publiceerde zijn eerste verhalenbundel Het heelal in! De bundel en de jonge auteur kregen onmiddellijk alle aandacht van de pers. Hij  kon aan de slag in de journalistiek, eerst voor De Nieuwe Gazet (= de Antwerpse Het Laatste Nieuws) waar hij zich specialiseerde in de tong-in-wang reportage. “Ik ben de chef zotten-van-de-dag van de redactie. Alle weirdo’s met een project mag ik opbellen, interviewen, doen geloven dat we het echt belangwekkend vinden wat ze doen, en nee, dat we hen niet belachelijk zullen maken.” (Los, p. 12 )

 

In 2003 zegdeTom Naegels het journalistenbestaan vaarwel en besloot verder van de pen te leven. Dat deed en doet hij niet alleen met het schrijven van eigen romans (en zelfs een toneelstuk, nl. Beleg), maar ook door zijn werk als ghostwriter en het uitvoeren van verschillende opdrachten (vb. biografie van Gilles De Bilde,  het bewerken van televisieseries als Aspe en Witse,en het te boek stellen van de reeks ‘Hoe? Zo!’). Bovendien heeft hij zijn eigen column Spijkerschrift in De Standaard op zaterdag.

 

Momenteel woont Tom Naegels met zijn vrouw en zoon in Berchem.

 

 

Bibliografie

 

1997: Het heelal in (verhalenbundel)

1999: Meester Kader

2001: Hoe ik vergeten raakte (jeugdverhaal)

2002: Walvis

2005: Los (bekroond met de Gerard Walschap Literatuurprijs, in 2006 genomineerd voor de Libris literatuurprijs, in 2008 verfilmd door Jan Verheyen)

2005: Het boek Saida (samen met Saida Boujdaine)

Verwacht in 2009: Beleg

 

 

Setting

 

Borgerhout ten tijde  (nov 2002) van de rellen naar aanleiding van de moord op Achrak, een 27 jarige Marokkaanse Islamleerkracht.

 

Tom Naegels over de volkcultuur

 

Ik ben geïnteresseerd in Antwerpse volkscultuur, maar ik ben een sociaal-realist. Ik ben geen volksschrijver, zoals Lode Zielens bijvoorbeeld. Ik probeer de maatschappij en dan concreet de stad Antwerpen, waarin ik leef, zo realistisch mogelijk weer te geven, met alle verschillen: dus zowel het Vlaams-volkse en het allochtoon-volkse als het hoger opgeleide mediawereldje. De verschillende subculturen van mijn stad dus weergeven, dat wou ik doen. Aangezien de roman over racisme gaat, speelt de volkscultuur in mijn boek een grote rol. Maar wat is racisme? De volksmens die bij een pint zit te schelden op vuil makakken of journalisten onder elkaar die bij wijze van lolligheid grapjes maken over makakkologen ? Waarom worden dergelijke grappen trouwens niet gemaakt over Chinezen en Indiërs, maar alleen over Marokkanen? Ik kom natuurlijk zelf uit een volks, socialistisch milieu en in die progressieve cultuur had het volk een bepaald romantisch imago. Ik bedoel simpelweg de bewondering voor het authentieke, voor de gewone man. Zowel bij het oude, economische links dat opkwam voor de noden van de kleine man als bij het nieuwe, ethische links, waar ik en veel journalisten toe behoren, is er toch die bewondering voor de volksmens, zo van: je mag niet op de volksmens neerkijken, eigenlijk heeft hij meer levenswijsheid dan wij. Je houdt van die mensen, je hebt er sympathie over hoger opgeleiden. (in een interview met Frank Hellemans in Knack: 06/04/2005)

 

Tom Naegels over euthanasie

 

Mijn grootvader doden kunnen ze niet met hun geweten in overeenstemming brengen.

Hem zichzelf zien doden blijkbaar wel. Het is een merkwaardig ethisch onderscheid. De vuile, trage dood is moreel meer toegestaan dan de snelle, propere. (Los, p. 63)

 

Tom Naegels over zijn relatie met een Pakistaanse vrouw

 

Nadia heeft me een heel nieuwe soort liefde leren kennen: die zonder woorden. Voor veel mensen is dat de allerhoogste vorm maar voor een schrijver is het aanpassen. Ik verlang er vreselijk naar om bij haar te zijn, alleen weet ik nooit wat tegen haar te zeggen. Het is niet dat er een taalprobleem is. We spreken allebei goed Engels en haar Nederlands wordt steds beter. We hebben een onderwerpenprobleem. Waarover praak je met iemand die tot vorig jaar in Pakistan woorde? (Los, p. 56)

 

Tom Naegels over zijn wens om de allochtone gemeenschap te leren kennen

 

Ik besloot om bevriend te raken met allochtonen. Hoe kun je solidair zijn met mensen die je niet kent? Ik voelde me onwennig in hun nabijheid, maar dat kwam door een gebrek aan kennis. Alleen liefde en vriendschap leidden tot echt begrip. (Los, p. 83)

 

Tom Naegels over zijn roman en de realiteit

 

Los is een roman. Een sociale roman, die toont hoe mensen in hun dagelijkse leven omgaan met problemen van hun tijd. .. Een sociale roman beschrijft de sociale werkelijkheid. In een sociale roman vind je uitdrukkelijk NIET hoe mensen de wereld zouden moeten begrijpen, hoe ze zouden moeten omgaan met anderen…. (Tom Naegels in zijn antwoord op Abou Jahjah in DS 13/10/2008)

 

 

 Vragen

 

  1. Het boek heeft 3 verhaallijnen/thema’s. Welke?
  2. Verklaar de titel.
  3. Hoe staat Tom Naegels tegenover zijn grootvader? Heb je daar begrip voor?
  4. Verschillende keren vraagt Tom Naegels zich of of hij nu racistisch is of niet. Wat denk jij? Waarom vraagt hij zich dat af?
  5. Paul Cliteur, Nederlandse rechtsgeleerde, filosoof, columnist en publicist, voorzitter geweest Nederlands Humanistisch verbond) zou Tom Naegels verweten hebben aan decadent cultuurrelativisme te doen. Tom Naegels reageert daarop in een essay Blank is beter: Stop het zwart-wit denken. Relativisme wil immers niet zeggen dat alles mag.
  6. Biedt deze roman oplossingen? Verklaar?
  7. Is dit een roman of is dit journalistiek? “p. 137: “Ik ben een bird’s eye view-journalist.”
  8. Welk beeld krijg je in dit boek van de Marokkaanse jonge mannen?
  9. Tom Naegels beschrijft verschillende types mensen (vanuit hun houding tov de allochtonen)
    1. de racisten
    2. de volksmensen
    3. de irritante linkse betweters met hun zogenaamd rebelse antiglobalisme
  10. Tom Naegels zegt dat hij de werkelijkheid beschrijft (Zie Tom Naegels over zijn roman en de realiteit). Ben je het met hem eens?
  11. Is dit een tijds- en plaatsgebonden verhaal?
  12. Wie heeft de film gezien? Ook in het buitenland wordt de film gesmaakt. Te begrijpen?

Extra:

Zie ook www.tomnaegels.be

Zie ook www.standaard.be/leesclub waar Los het boek van de maand oktober (2008) was.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online.
Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!

Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *