Sarah Dunant: In ongenade (boekbespreking februari 2014)

sarah dunant in ongenadesarah dunantBiografie:
Sarah Dunant is in 1950 in Londen geboren. Ze studeerde geschiedenis aan de universiteit van Cambridge. Na een korte periode bij de BBC, begon ze te reizen (Japan, India, Azië en Centraal- en Zuid-Amerika).

“Ik heb te veel fantasie voor een wetenschappelijke carrière. Een historicus stopt als hij bij een gesloten deur komt, maar ik wil juist door het sleutelgat kijken. … Hoewel ik weet dat wat ik schrijf niet per se de waarheid is, is het wel zo dat het kan gebeurd zijn. Voor een wetenschapper is dat heiligschennis. Overigens zou ik mijn werk niet kunnen doen zonder het onderzoek en de publicaties van wetenschappers. Zij gaan de mijnen in om goud in de rots te vinden en komen naar buiten met goudstof. Op basis daarvan vertel ik verhalen over het verleden die een groot publiek aanspreken.” (Manon Duintjer in Boek november 2013)

Voordat ze solo begon te schrijven, maakte ze twee romans en een BBC-tvserie met een vriend. Daarna schreef ze 8 romans, twee scenario’s en twee essaybundels.

Zij is een bezige bij. Ze werkt voor radio en televisie als presentator en producent. Ze is een beschermvrouw van de Orange Prize for Fictions, zit in de redactie van de Royal Academy magazine, en schrijft recensies voor The Times, The Independent on Sunday en The Guardian.

Ze heeft 2 dochters en woont afwisselend in Londen en Florence.

Haar boeken worden, zeker in Engeland, erg geprezen. De cultuurhistoricus Simon Schama is een groot liefhebber van haar historische romans, en in het NRC Handelsblad stond op 2 januari 2004: “Met haar historische romans heeft Dunant zichzelf overtroffen. Ze heeft haar feminisme, haar politiek engagement, haar historische kennis en haar liefde voor Italiaanse kunst weten te combineren met de vaardigheden waarin ze door het thrillerschrijven getraind is geraakt: een verhaal vertellen dat de lezer liefst pas weglegt als het uit is. Om dan meteen opnieuw te beginnen.” (J. Withuis)

Bibliografie:

a. enkele Hannah Wolf thrillers: waaronder in het Nederlands te verkrijgen
Onder het mes(2007): Op de luxueuze beautyfarm Castle Dean in Berkshire is iemand uit op wraak. Terwijl private investigator Hannah Wolfe zich laat kneden, masseren en uithongeren – uiteraard voor werk – onderzoekt zij de sabotage in de kliniek. Hannahs snelle oplossing van de zaak brengt de prachtige spa-eigenaresse Olivia Marchant ertoe haar ook in te huren voor een privé-onderzoek. Haar man, de beroemde plastisch chirurg Dr. Marchant die verantwoordelijk is voor het uiterlijk van vele beroemdheden, wordt al enige tijd bedreigd. Want, niet iedereen blijkt even tevreden te zijn. Opnieuw worden Hannahs intuïtie, vernuft en instinct als nooit tevoren op de proef gesteld. Onder het mes is een sterke en intelligente thriller over verraad, seks en de onverzadigbare hang naar uiterlijke schoonheid.
Spoorloos in Italië (2006): Anna Franklin pakt op een dag zomaar haar koffers en verdwijnt. Haar dochtertje laat zij achter bij haar excentrieke vriendin en homoseksuele huisvriend. Is Anna in Florence met haar geheime liefde ? Of verkeerd zij in levensgevaarlijke omstandigheden? Sarah Dunant speelt in deze literaire thriller met plots en verhalen, en brengt de lezer het hoofd letterlijk op hol. Een fabuleuze pageturner.

b. 4 Renaissance-boeken

De geboorte van Venus (2004): De geboorte van Venus is een boek als een prachtig serpent, verleidelijk en gevaarlijk. Het is de briljantste roman van een schrijfster met een sterke historische verbeeldingskracht en een buitengewoon literair talent . Simon Schama Florence, 1528. Het is de tijd van de Medici, een tijd van overdadige luxe en verblindende kunst. Maar ook de tijd van hellepreken van de religieuze fanaticus Savonarola en de toenemende macht van de nachtpolitie. Alessandra is nog maar vijftien als haar vader een jonge mysterieuze schilder in huis haalt om de familiekapel te beschilderen. Alessandra, die heimelijk haar hart heeft verpand aan de schilderkunst, is opgetogen. En probeert zoveel als zij maar kan van de fascinerende vreemdeling op te steken, die algauw haar gedachten en gevoelens volledig in beslag neemt. Maar naar oud gebruik wordt zij niet lang daarna uitgehuwelijkt en raken beide van elkaar gescheiden. Als Alessandra ontdekt dat haar echtgenoot haar ontrouw blijkt te zijn, is in eerste instantie haar hart gebroken en zinkt ze weg in een diepe depressie. Zij leert echter inzien dat de huwelijkse staat haar ook een onverwachte vrijheid te bieden heeft en ze pakt haar oude passie, het schilderen, weer op. Dan ontmoet ze opnieuw de schilder uit haar jeugd

In het gezelschap van de courtisane (2006): Het is 1527, en de Sacco di Roma is in volle gang: een woeste plundering waarbij Rome door een huurleger met Duitse en Spaanse soldaten volledig onder de voet wordt gelopen. Terwijl de stad in brand staat, weten twee van de meest kleurrijke en slimme bewoners van Rome te ontsnappen. Op het moment dat de vijand de deur van hun huis intrapt, slikken zij snel hun meest kostbare juwelen door en slaan op de vlucht. Fiammetta Bianchini en Bucino Teodoldi zijn, net als hun geliefde stad, door de jaren heen behoorlijk door de wol geverfd geraakt, maar deze woeste aanslag slaat desondanks diepe wonden.
Fiammetta is een wonderschone courtisane, Bucino de dwerg die haar met raad en daad bijstaat. Vroeg in de ochtend na de overval gaan ze op weg naar Venetië, een stad waar, menen zij, het geld op straat ligt. Bucino is slim, zijn ogen zien alles en hij heeft een scherpe tong, Fiammetta is mooi en handig. Al snel doen zij met hulp van een jonge, blinde genezeres en een scandaleuze dichter uit Rome weer goede zaken.
Maar Venetië blijkt een stad te zijn die zo zijn eigen verlokkingen kent. Van de vermogende Turk die op zoek is naar een nieuwe aanwinst voor het hof van zijn sultan tot een jonge minnaar die méér eist dan de paar avonden per week die Fiammetta voor hem vrijhoudt. De grootste uitdaging blijkt echter die jonge, blinde vrouw te zijn, die hun leven en uiteindelijk ook hun hart binnen weet te dringen – met vernietigende gevolgen voor allen.

In ongenade(2009): 1570, Ferrara, Italië. Het klooster van Santa Caterina wordt bevolkt door een grote groep min of meer gelukkige bruiden van Christus. De harmonie en stabiliteit in deze gemeenschap komt in gevaar wanneer Serafina – onvrijwillig – haar intrede doet. Ze is zestien jaar oud, door haar familie losgerukt uit een verboden liefdesrelatie en vastbesloten te ontsnappen.
Als abdis Chiara haar toevertrouwt aan de zorgen van Suora Zuana,die de kruidentuin en huisapotheek beheert, ontwikkelt zich een onwaarschijnlijke vriendschap tussen de twee vrouwen. Terwijl buiten de contra-reformatie de Kerk dwingt tot verandering, ontsteekt Serafina’s fanatieke verzet binnen de kloostermuren een vuur dat razendsnel om zich heen grijpt en de hele gemeenschap dreigt te verzengen.

Schoonheid en schande(2013): Welke historische familie is oogverblindender, gevaarlijker en beruchter dan de Borgia s? Rome, 15e eeuw, een periode waarin schoonheid en creativiteit gepaard gaat met machtswellust, wreedheid en corruptie. Wanneer Kardinaal Rodrigo Borgia door middel van omkoping benoemd wordt tot paus Alexander VI, gebruikt deze charismatische en doortrapte politicus zijn familie om aan de macht te blijven. Zijn oudste zoon, Cesare, een man met een duizelingwekkend ijzig brein en een nog koudere ziel, is zijn grootste wapen. Zijn dochter Lucrezia, wier naam voor altijd verbonden zal zijn aan vergiftiging, incest en intriges, is zijn belangrijkste troef. Schoonheid en schande, de magistrale nieuwe roman van de schrijfster van De geboorte van Venus, ontdoet zich van de mythen rondom de Borgia’s. Het is een indrukwekkende roman die deze verbazingwekkende familie op meeslepende wijze tot leven brengt.

Op de universiteit leerden ze me dat geschiedenis niets met romantische verhalen te maken heeft, maar dat het gaat om economie, religie, cultuur en politiek. Pas als je dat allemaal begrijpt, kun je misschien iets zinnigs zeggen over de menselijke relaties. Ze hadden natuurlijk gelijk, maar toentertijd leek me dat veel te ingewikkeld. Daarom begon ik met een thriller.
Toen ik 50 werd, zat ik vast in een hopeloze liefdesrelatie. Ik had het helemaal gehad met het schrijven van thrillers, maar ik wist niet wat ik dan moest schrijven. Vrienden nodigden me uit om naar Florence te komen en dat deed ik graat, want een zenuwinzinking kun je maar beter in een mooie omgeving hebben. Terwijl ik in mijn eentje door de stad dwaalde, kreeg ik het gevoel dat ik van alle kanten begroet werd door de geschiedenis. Als ik ’s ochtends vroeg door een steegje liep, hoorde ik de geluiden van de straatkeien net zoals dat 500 jaar geleden geklonken moet hebben. De vraag drong zich aan me op hoe het zou zijn om in die tijd te leven.
Na twee weken kamen mijn dochters van 10 en 13 en omdat ik hun dolgraag alles wilde laten zien, stelde ik voor om een aantal kerken, musea en galeries te bezoeken. Daarop sprak mijn oudste dochter de onsterfelijke woorden: “Mam, op dit moment in mijn leven doe ik niet aan cultuur, ik doe alleen aan winkelen.” Met hulp van mijn jongste heb ik het plan toch doorgezet. Ik kwam er toen achter dat het heel lastig was om te bedenken hoe zij 500 jaar geleden zouden hebben geleefd, want alles wat ik hun liet zien was door mannen gemaakt. Had mijn jongste, die goed kan tekenen, haar talent in die tijd kunnen ontwikkelen? Hebben vrouwen wel een Renaissance gekend? Zo ontstond mijn eerste historische roman.”
(Manon Duintjer in Boek, november 2013)

Personages:
Suora Zuana
Serafina
Abdis Chiara
Suora Magdalena
Novicemeesteres Umiliana
.

Discussietips:

1.Sarah Dunant is begonnen als thrillerschrijver. Merk je dat in haar huidige historische romans? Waaraan?
2.Hoe ziet het klooster er uit? Welke vrouwen treden in?
3.Waar hebben de niet-vrijwillig ingetreden vrouwen het meeste schrik voor?
4.Hoe gaan de nonnen met hun seksueel gemis om?
5.Beschrijf de twee hoofdpersonages: Zuana en Serafina. Hoe evolueren ze in het verhaal? Hoe evolueert ook hun relatie?
6.Het verhaal dat Sarah Dunant vertelt, beperkt zich niet binnen de muren van het klooster. Wat gebeurt daarbuiten en in hoeverre heeft dat invloed op het klooster?
7.Weten we via het kloosterverhaal ook iets van het leven van vrouwen buiten het klooster? Wat?
8.Hoe vind je de schrijfstijl?
9.Bestaat dat: een typisch vrouwenboek? Wat is dat dan?

Enkele fragmenten:
Zuana kijkt op van haar schrijftafel. Uit de cel van de nieuwe novice klinkt het geluid nu zo hard dat het niet meer te negeren valt. Wat begon als normaal huilen is nu overgegaan in woedend gejank. Ze draait de zandloper op tafel om. Mocht het te erg worden, dan is het als apothekeres haar taak om een nieuwkomer te kalmeren met een slaapdrankje. Ze draait haar zandloper om. Het drankje staat al klaar in de apotheek. De vraag is nu alleen nog hoe lang ze moet wachten. Het is altijd een delicate kwestie om in te schatten hoe moeilijk een novice het heeft. Als het feestmaal eenmaal achter de rug is, de familie naar huis is en de grote poort de wereld buitengesloten heeft, is het niet meer dan normaal om van slag te zijn. Zelfs de meest devote jonge vrouw kan in paniek raken van de eenzaamheid en de stilte van de afgesloten cel.
(…)
Bijna al het zand ligt op een klein hoopje onderin de zandloper als het gejammer zo hevig wordt dat Zuana het niet alleen in haar hoofd voelt, maar ook in haar maag. Het lijkt alsof er een troep onhandelbare duivels de cel van het meisje is binnengedrongen, die nu haar ingewanden rond een spit draaien. De jonge schoolmeisjes in hun slaapzaal zullen wakker schrikken van angst. De uren tussen het completengebed na zonsondergang en de klok voor de metten vormen de langste periode van nachtrust. Als die nu verstoord wordt, is het hele klooster morgen moe en slecht gehumeurd. Tussen het geschreeuw door hoort Zuana een gebroken stem in de infirmerie een toonloos lied zingen. Nachtelijke koortsaanvallen roepen allerlei visioenen op onder de zieken, lang niet allemaal even vroom. Het helpt niet als de verdwaasden en de zieken het koor nu zouden versterken.
Zuana loopt snel haar cel uit zonder zelfs maar een kaars aan te steken. Haar voeten kennen de weg beter dan haar ogen, en ze vindt haar weg de trappen op en door de galerij. Als ze de grote binnenplaats op loopt, wordt ze zoals altijd weer gegrepen door hoe mooi het er is. Vanaf het eerste moment dat ze hier stond, zestien jaar geleden toen de muren op haar af kwamen, heeft ze hier rust gevonden en de ruimte om te dromen. Overdag is de lucht zo onbeweeglijk dat het lijkt alsof de tijd stilstaat, maar in het donker kun je achter je bijna het geruis van engelenvleugels horen. Maar niet vannacht. Vannacht doemt de stenen put in het midden op als een grijs schip in een zee van zwart, met de echo van het snikkende meisje als een woeste wind eromheen. Ja, het is nu echt tijd voor het slaapdrankje.
(…)
Het nieuwe meisje zit in de dubbele cel in de hoek. Sommigen zouden dit misschien een ongelukkige keuze vinden. Nog geen maand geleden zong de zoetgevooisde Suora Tommasa hier nog de nieuwste madrigalen, binnengesmokkeld door een zuster die de teksten aan het hof had geleerd, tot een kwaadaardig gezwel in haar hersenen doorbrak, waarop ze ineenzakte in een toeval waaruit ze niet meer wakker werd. De lekenzusters hadden het braaksel nog maar nauwelijks van de muren kunnen schrobben toen de nieuweling werd goedgekeurd. Zuana vraagt zich nu af of ze wel goed genoeg hebben geschrobd. Door de jaren heen heeft ze het idee gekregen dat de kloostercellen hun verleden langer vasthouden dan andere ruimtes. De jonge novice zou in elk geval niet de eerste zijn die kwaadaardigheid of extase uit de muren op zich af voelt komen.
Het gesnik klinkt steeds luider terwijl ze de buitenste grendel losmaakt en de deur openduwt. Heel even verwacht ze een kind met een eindeloze driftbui, om zich heen slaand op het bed of als een dier ineengedoken in een hoekje. Maar dan valt haar kaarslicht op een figuur die plat tegen de muur gedrukt staat, haar bezwete hemd tegen haar huid gekleefd, het haar rond haar gezicht geplakt. Door het traliewerk in de kerk leek dit meisje te fragiel voor zo’n stem, maar in levenden lijve is ze steviger, elke snik gevoed door een flinke ademstoot. De snik die ze net omhooghaalt, stokt in haar keel. Wie ziet ze daar voor zich? Een cipier of een verlosser? Zuana kan zelf nog voelen hoe angstaanjagend die eerste dagen waren, en hoe alle nonnen op elkaar leken. Wanneer begon ze de verschillen achter het habijt te zien? Vreemd dat ze dat niet meer weet, terwijl ze dacht dat ze het nooit zou vergeten.
‘Benedictus,’ zegt ze zachtjes, om aan te geven dat ze de Grote Stilte wil doorbreken. In haar hoofd hoort ze de stem van de abdis die haar de absolutie geeft. ‘Deo gratias’.
‘God zij met je, Serafina.’ Ze heft de kaars wat hoger zodat het meisje kan zien dat er geen kwaad in haar blik schuilt.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *