Sandro Veronesi: kalme chaos (boekbespreking februari 2011)

Biografie

Sandro Veronesi (Prato, 1959) is een Italiaans romanschrijver, essayist en journalist. Hij is een broer van de regisseur Giovanni Veronesi. Na het behalen van een graad in de architectuur aan de universiteit van Florence met een dissertatie over Victor Hugo en de cultuur van de moderne restauratie koos hij voor een carrière als schrijver. Veronesi debuteerde op 25-jarige leeftijd met de dichtbundel Il Resto del cielo. Daarna volgden romans, essays, een toneelstuk, talrijke recensies van romans en essaybundels, interviews, een scenario en televisieprogramma’s. Hij woont met zijn vrouw en zoon in Prato.

Bibliografie (belanrijkste romans)

2001: In de ban van mijn vader
2006: Kalme chaos (volgens Klara-webiste: “Het was van het begin af de bedoeling dat het verhaal verfilmd zou worden”.
2008: Troje brandt
2011: XY (verschijnt in april)

Personages (belangrijkste)

Pietro Paladini, drieënveertig en weduwnaar.
10-jarige dochter Claudia
Broer Carlo
Echtgenote Lara
Schoonzus Marta
Flirt Eleonora
Collega’s en bazen: Enoch, Boesson, Steiner, Piquet (Franceska), Jean-Claude

Enkele vragen

1. Verklaar de titel
2. Dit boek wordt ‘een echte Italiaanse’ roman genoemd. (de eerste in de reeks succesvolle Italiaanse romans van de laatste tijd) Vind je dat ook?
3. Op welke manier probeert Pietro zichzelf in de hand te houden?
4. Is het verhaal realistisch? Kan een ‘hoge piet’ zijn werk vanuit zijn wagen verderzetten?
5. Heel wat mensen (zowel uit het bedrijf als uit zijn naaste omgeving) komen Pietro in zijn wagen hun medeleven betuigen. Hoe ontrollen die gesprekken zich? Typisch?
5. Wie heeft al een fusie meegemaakt. Herkenbaar? Hoe ontwikkelen de machtsverhoudingen zich?
6. Welke rol speelt de 10-jarige dochter Claudia in het verhaal?
7. Het is een tragisch verhaal, doorspekt met humor. Voorbeelden?
8. Welk bij-personage bleef je het meeste bij?
9. Hield Pietro van zijn vrouw? Verklaar.
10. Verklaar de laatste zin: “Geef me Lara terug”.

Recensie, De Standaard, 17 november 2006 door Alle Lansu

Uitgelezen Prijsbeesten – Sandro Veronesi
In het overrompelende openingshoofdstuk beschrijft de verteller, Pietro Paladini, hoe hij een onbekende vrouw uit de zee redt, waarna hij in zijn vakantiehuis zijn eigen vrouw dood aantreft. De drieënveertigjarige weduwnaar blijft achter met de zorg voor zijn tienjarige dochter Claudia.
Die zorg gaat zo ver dat hij in de drie maanden die het boek bestrijkt elke dag doorbrengt vóór haar school (,,Ik heb gewoon de indruk dat ik me hier beter voel dan waar dan ook.’‘). Dat biedt hem, met goedvinden van zijn superieuren, de gelegenheid om in de luwte te verkeren van de woelige tijden op zijn werk – hij werkt voor een grote telecommunicatiefirma die aan de vooravond staat van een megafusie. De dood van zijn vrouw geeft hem een alibi om zijn eigen leven even stil te zetten en buiten de maalstroom van onze rusteloze wereld te gaan staan, als in het oog van een cycloon. Ondertussen is hij vol verwondering over het feit dat het verdriet over het verlies van zijn vrouw uitblijft.
In afwachting van de pijn die onvermijdelijk zal komen, trekt hij daar op de stoep voor de school een stoet van personages aan, die stuk voor stuk bij hem komen om ,,hun leed blindelings en fanatiek over mij uit te storten’’. Het is alsof hij een magneet is voor de pijn van anderen: collega’s, tot en met de hoogste bazen, zijn schoonzuster, zijn broer, de vrouw die hij uit de zee gered heeft. Hun ontboezemingen openbaren Pietro de schaduwzijden van hun ogenschijnlijk succesvolle bestaan en dwingen hem om zichzelf genadeloos onder de loep te nemen.
Kalme chaos werpt de vraag op wat we eigenlijk van onszelf en anderen weten, en wat we elkaar toeschrijven terwijl het misschien heel anders in elkaar steekt. Kortom, om Pietro Paladini te citeren, ,,hoezeer je je kunt vergissen in dingen waar je je absoluut zeker over voelt.’‘
Kalme chaos is een enigszins ironische titel. Om te beginnen is Pietro Paladini de soort neurotische hoofdpersoon zoals je die ook vindt in de romans van Tim Parks (Bestemming en Buiten bereik): een man die zich op het paranoïde af van alles in zijn hoofd haalt. In de confrontaties met de mensen die hem op de stoep voor de school komen opzoeken, probeert hij afstand te bewaren, maar desondanks veroorzaken die gesprekken keer op keer een koortsachtige gedachtenstroom waarin zijn zekerheden over zichzelf één voor één afbrokkelen. Terwijl hij zichzelf en anderen bezweert dat hij alles onder controle heeft, heb je als lezer voortdurend het gevoel dat hij aan de rand van een zenuwinstorting staat. Nee, zo kalm is die chaos niet. Pietro Paladini oogt vooral als een wandelende tijdbom.
Als lezer vermoed je dat aan het eind van de roman de bom zal barsten. Maar dat gebeurt niet. Terwijl je zit te wachten op de ontsteking haalt Veronesi de lont eruit, met een glansrol voor de dappere, vroegwijze dochter.
Dat is het verrassende slot van een overrompelende roman waarin Veronesi het volledige palet van zijn talent heeft ingezet. Veronesi is zo’n schrijver die met weinig heel veel kan, die een detail of een moment uitvergroot en daar eindeloos, maar altijd onderhoudend en vaak geestig over door kan ouwehoeren. Met veel vaart en grote stilistische precisie rijgt hij zijn lange, wervelende zinnen vol tussenzinnen aaneen. Het best is hij op dreef in innerlijke monologen waarin de koortsachtige ideeënvloed van Pietro gevat wordt in een even duizelingwekkende als precies geformuleerde stream of consciousness. Dat vertaler Rob Gerritsen dat heeft kunnen vangen in vloeiend Nederlands, is een wereldprestatie.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *