Maria Duenas: Het geluid van de nacht (leesgroep september 2014)

geluid van de nacht
Biografie: Maria Dueñas (1964) studeerde Engelse taalkunde en werkte als hoogleraar aan verschillende universiteiten in de VS en in Spanje (Murcia). Ze had behoefte aan verandering en besloot te schrijven. Het geluid van de nacht is haar eerste roman en werd een bestseller. Het boek staat al drie jaar in het lijstje van best verkochte boeken in Spanje. Het duurde nochtans een tijdje voor het boek lezers vond. Intussen is er een TV-reeks van gemaakt.

Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en woont in Carthagena.

Haar moeder, geboren in 1940 in het Spaanse Protectoraat van Marokko, zorgde voor de inspiratie van haar debuut.

Een klein stukje geschiedenis:

a)Het Spanje in de eerste helft van de 20ste eeuw.

Het begin van de 20ste eeuw was chaotisch. Spanje nam tijdens de Eerste Wereldoorlog een neutrale positie in, maar de binnenlandse onrust was groot. Er waren opstanden en stakingen in gebieden die streefden naar zelfbestuur. Vooral de Catalanen in Noordoost-Spanje lieten zich flink gelden.

In 1931 ontvluchtte Koning Alfonso XIII het land, waarna de republikeinen het roer overnamen. In de nieuwe grondwet kreeg Catalonië zelfbestuur, zeer tegen de zin van de rechtse partijen. Toen het linkse Volksfront (een bundeling van republikeinen, socialisten en communisten) in 1936 de verkiezingen won, kwamen de rechtse nationalisten in opstand. Dat was het startsein voor de Spaanse Burgeroorlog.

Het Volksfront werd gesteund door de Sovjet-Unie, de nationalisten door Italië en Hitler-Duitsland. De rechtse generaal Francisco Franco kwam als overwinnaar uit de strijd en stichtte in 1939 een militaire dictatuur, die tot 1975 zou voortduren.

b)Het Marokko in de eerste helft van de 20ste eeuw.

In de eerste jaren van de twintigste eeuw wilden enkele Europese landen hun machtsinvloed in het toen nog onafhankelijke Marokko uitbreiden. Vooral Frankrijk wilde zijn belangen in Noord-Afrika vergroten. Toen de Fransen in 1904 werden erkend voor hun invloedssfeer in Marokko, kwamen er heftige reacties van de Duitsers. In 1905-1906 werd een reslolutie bereikt en werd de controle over een groot deel van Marokko deels aan de Fransen en deels aan de Spanjaarden toevertrouwd. Tijdens deze protectoraten bleef Marokko een soevereine staat, maar de Sultan was niet langer de leider, hoewel hij wel regeerde. (foto: schilderijen van Tetouan van de Marokkaanse schilder Mariano Bertuchi)

406px-Morocco_Protectorate.svg

Personages:

Sira Quiroga (Arish Agoriuq)
Dolores: moeder van Sira/Arish
Ramiro: man voor wie Sira Spanje verliet
Alvarado Gonzalo: moeder van Sira/Arisch
Ignacio: eerste verloofde van Sira
Felix: buurman in Marokko van Sira
Don Claudio: politieagent
Candelaria: vrouw die Sira onder haar hoede nam in Marokko
Rosalinda Fox x Juan Luis Beigbeder y Atienza : hoge commissaris van Spanje in Marokko en later de minister onder Franco en zijn minnares
Hillgarth
Jounalist Macurs Logan
Manuel da Salva

Enkele vragen:

a)De oorspronkelijk titel is ‘El tiempo entre costuras’. In Frankrijk hebben ze er ‘L’espionne de Tanger’ van gemaakt. In Engeland ‘The time in between’. Bij ons ‘Het geluid van de nacht. Hoe vind je die vertalingen? Waarom veranderen de uitgevers de titels?
b)Hoe vind je de eerste zin ‘Een schrijfmachine brak mijn levenslot open’?
c)Kon je het bedrog van Ramiro voorvoelen? Begrijp je Sira’s gedrag? Leg uit.
d)Wanneer schrijft Sira haar verhaal op?
e)Wie zijn de sterke vrouwen in Sira’s leven? Is Sira zelf een sterke vrouw? Zijn er ook sterke mannen in het verhaal aanwezig?
f)Sira is een couturière die geboren werd in 1911. Beschrijf hoe de mode en Sira veranderen gedurende de politieke evolutie in die tijd.
g)Welke rol speelt Felix in Sira’s leven?
h)In welke mate verschilt Sira Quiroga van Arish Agoriug?
i)Sommige personages hebben echt bestaan, zoals Rosalinda Fox. Wist je dat tijdens het lezen? Maakt het een verschil uit bij het lezen? Vind je haar realistisch?
j)Is dat een historische roman? Waarom wel, waarom niet?

HET GELUID VAN DE NACHT – MARÍA DUEÑAS
do 19/04/2012 María Dueñas wou het leven van de Spanjaarden in Marokko tijdens de Spaanse Burgeroorlog uit de vergetelheid halen. Ze schreef met ‘Het geluid van de nacht’ meteen een bestseller. (www.cobra.be) (artikel van Isabelle Schepens)

Sira Quiroga is leerling-naaister in een van de beste naaiateliers van Madrid. We zijn in de jaren dertig van de vorige eeuw, de jaren vóór de burgeroorlog in Spanje. Sira woont bij haar moeder, over haar vader weet ze niets.
“Hij was er nooit geweest en zijn afwezigheid deed me ook niets. Ik was nooit nieuwsgierig naar hem geweest, maar op mijn achtste of negende gaf mijn moeder me voorzichtig een paar kruimeltjes informatie. Dat hij een ander gezin had, dat hij niet bij ons kon wonen. Ik werkte die gegevens naar binnen als de laatste lepels van de schrale kikkererwtensoep met kabeljauw die voor me stond…. ”. Het begin wekt meteen de nieuwsgierigheid. Plots duikt de vader op. “Spanje is een slechte plek aan het worden. Dus is mijn advies als vader en als vriend: vertrek. Neem je moeder mee zodat ze haar kleinkinderen ziet opgroeien. En zorg voor haar zoals ik dat niet heb kunnen doe, beloof me dat.”

Sira volgt de raad van haar vader op. Ze verlaat Madrid voor en met een man die ze nauwelijks kent. “Mijn buurt, mijn mensen, mijn kleine wereld, ik liet ze voorgoed achter me.”
Ze vlucht met haar minnaar naar Tánger in Marokko, een exotische en levendige stad, waar ze een leven van feesten en luxe leidt. Maar ze wordt bedrogen en blijft alleen achter. Zonder geld, verzwakt en vertwijfeld belandt Sira in Tétouan, hoofdstad van het toenmalige Spaans Protectoraat Marokko.

Het is niet toevallig dat auteur María Dueñas het Spaans Protectoraat als locatie kiest: haar moeder bracht haar jeugd door in Tétouan en de sfeer en mix van culturen vond María altijd al fascinerend. Dat gebied (de Spaanse Sahara in het zuidwesten en de strook met Tétouan, Ceuta en Melilla in het noorden) was nog niet vaak het decor in de Spaanse literatuur. Het levert een originele invalshoek op om deze periode uit de geschiedenis te vertellen, de periode voor, tijdens en na de Spaanse Burgeroorlog, tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Kleurrijke figuren begeleiden Sira er in haar dagelijks leven. Ze wordt opgevangen door de smokkelaarster Candelaria, die dolende zielen een thuis probeert te bezorgen. Het is deze vrouw die het talent van Sira ontdekt en haar helpt een eigen naaiatelier te beginnen. Haar buurman Félix brengt haar de nodige etiquette bij en maakt haar tot een vrouw van de wereld. Via hem komt ze te weten wie haar klanten zijn en voor welke gelegenheid ze hen moet kleden. Vaak zijn het vrouwen van nazi’s. Félix helpt haar ook bij het tekenen van patronen voor ontwerpen, gekopieerd van grote modeontwerpers.
Bepaalde personages hebben echt bestaan, anderen hebben misschien bestaan, misschien ook niet. Voor het ritme en de spanning in het verhaal speelt dit niet echt een rol. Een paar charismatische, historische figuren worden perfect geïntegreerd in de verhaallijn. Rosalinda Powell Fox is zo iemand, in de roman heet ze Rosalinda Fox.
Rosalinda Fox was een Britse spionne die jarenlang een geheime relatie had met de Spaanse kolonel Juan Luis Beigbeder, hoogcommissaris van het Protectoraat voor en tijdens de Spaanse Burgeroorlog en minister van Buitenlandse Zaken in het begin van de regering van Franco. Door Franco werd Fox verdacht voor de Britten te spioneren en Groot-Brittannië dacht dat ze voor de nazi’s werkt.
María Dueñas raakte gefascineerd door de relatie Fox-Beigbeder. “Het leek me onwaarschijnlijk dat ze in die periode een dergelijke romance konden beleven,” zegt María Dueñas in een interview met de Spaanse krant El País.
Dueñas consulteerde maandenlang biografieën en historische werken en ze ging meermaals naar Marokko om de sfeer in Tánger en Tétouan in die tijd te reconstrueren. Ze sprak er ook en vooral met haar eigen familie die jarenlang in het Protectoraat woonde.
Via Rosalinda Fox begint Sira als spion te werken voor de Engelse geheime dienst. Het naaiatelier wordt een centrum om informatie op te vangen en door te geven. Sira ontwikkelt via haar stoffen en patronen een geheime taal om onopvallend te kunnen spioneren.
Na die eerste woelige jaren in haar persoonlijke leven, zal Sira kiezen voor haar familie en voor haar land. Wanneer de Tweede wereldoorlog uitbreekt, keert ze terug naar Madrid en opent onder een nieuwe identiteit een naaiatelier. Haar wereld wordt steeds kleiner, ze kan niemand meer vertrouwen en in Madrid schuilt het gevaar dat ze oude bekenden ontmoet die haar kunnen ontmaskeren. Ze wordt ook geconfronteerd met een stad die ze niet meer herkent na de gruwelijkheden van de burgeroorlog.
“In jouw vroegere buurt zijn geen duiven en katten meer, die zijn allemaal opgegeten. Wil je weten wat er is geworden van je vriendinnetjes met wie je op de Plaza de la Paja speelde? Dat kan ik je ook vertellen: Andreíta werd uiteengereten door een granaat toen ze op een middag op weg was naar het atelier waar ze werkte en de Calle Fuencarral overstak…”

De personen die haar het meest na aan het hart liggen, zijn ook daar wanneer ze grote beslissingen moet nemen. Dat zijn ook de aangrijpendste momenten in het boek. Soms ontroerend en confronterend, maar nooit melig.
Er zijn al duizenden boeken geschreven over de Spaanse Burgeroorlog. Dikwijls wordt deze periode gekoppeld aan idealisme en opoffering. Ook hier. Het verhaal wordt verteld door Sira Quiroga, een eenvoudige naaister die dankzij haar doorzettingsvermogen en haar talent haar weg vindt en uitgroeit tot een couturière van aanzien.
“Ik koos voor haar een beroep dat ze zelfstandig kon beoefenen en dat haar toeliet haar leven een andere, een eigen richting te geven en zich hoger op te werken op de sociale ladder.” Aldus María Dueñas.
De schrijfster slaagt erin om dit stuk geschiedenis op een geloofwaardige manier te ‘romantiseren’ en heel veel informatie mee te geven, zonder dat de lezer het doorheeft. Het gaat over het belang van keuzes maken en de gevolgen ervan. Het verhaal leest als een spannend sprookje, met Sira als de sterke vrouw, de heldin.
Maria Dueñas studeerde Engelse taalkunde en werkte als hoogleraar aan verschillende universiteiten in de VS en in Spanje. Ze had behoefte aan verandering en besloot te schrijven. ‘Het geluid van de nacht’ is haar eerste roman en werd een bestseller. Het boek staat al drie jaar in het lijstje van best verkochte boeken in Spanje. Het duurde nochtans een tijdje voor het boek lezers vond. Intussen is er een TV-reeks van gemaakt.
De letterlijke vertaling van ‘El tiempo entre costuras’ is ‘De tijd tussen het naaien/De tijd tussen het naaiwerk’, hier meer in de betekenis van ‘Tussen het naaien door’. In het Engels verschijnt het boek onder de titel ‘The Time in Between’. Is hier voor de titel ‘Het Geluid van de Nacht’ gekozen omdat die klinkt als ‘De Schaduw van de wind’ van die andere bestsellerauteur Carlos Ruiz Zafón?
Hoedanook verdient Maria Dueñas’ debuut aandacht buiten het Spaanse taalgebied. Het is beeldrijk geschreven en de gebeurtenissen volgen elkaar snel op. De personages worden op een duidelijke manier geïntroduceerd en duiken op een logisch moment weer op. Hun gebeurtenissen zijn fijn verweven in het verhaal van de grote geschiedenis. Dit boek leest als een spannende avonturenroman in een historische context.

rosalinda (Powell) Fox
Rosalinda (Powell) Fox

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *