leesgroepvoorstellen 2010-2011

Alice Munro, Het uitzicht van Castle RockHet uitzicht vanaf Castle Rock is het meest persoonlijke boek van Alice Munro (geboren Laidlaw) waarin ze uit haar familiegeschiedenis put. Haar voorouders van vaderskant hebben sinds mensenheugenis in Schotland gewoond en het is haar vaders betovergrootvader die met zijn gezin de oversteek naar de Nieuwe Wereld waagt. Er zijn brieven bewaard gebleven van meerdere generaties Laidlaw; zo heeft Munro een beeld kunnen geven van hoe het de nieuwe emigranten en hun nageslacht verging. De nieuwkomers vestigden zich in Huron County, aan het Huronmeer, een gebied dat later de provincie Ontario zou worden. In deze streek is Munro geboren en opgegroeid en in veel van haar verhalen heeft ze erover geschreven. In de laatste verhalen trekt Munro de lijn naar het heden door en beschrijft ze haar jeugd, huwelijk en terugkeer naar haar geboortestreek. (Ik beken: Alice Munro is één van mijn favorieten. Voor wie het Engels machtig is, raad ik haar verhalenbundels heel erg aan. In mei 2009 werd de Man Booker International Prize aan haar toegekend voor haar gehele oeuvre.)

Richard Yates, Revolutionary RoadRevolutionary Road speelt eind jaren vijftig, Amerika floreert. Frank en April Wheeler zijn een aantrekkelijk stel dat met hun twee kinderen in een welvarende buitenwijk woont. Maar gelukkig, of zelfs maar tevreden, zijn ze niet. Frank heeft een saaie kantoorbaan en April treurt om een mislukte carrière als actrice. Met ontzetting ziet de lezer toe hoe stille wanhoop en gefnuikte dromen de façade van een gelukkig gezin wegvreten. Een roman over de diepste onvolkomenheden van de mens. (mooi verfilmd met Kate Winslet en Leonardo di Caprio)

Philip Roth, VerontwaardigingAmerika 1951, het tweede jaar van de Koreaanse Oorlog. De overbezorgde vader van Marcus Messner, een ijverige, gezagsgetrouwe en gevoelige jongen uit Newark, New Jersey, wordt gek van angst vanwege de alomtegenwoordige gevaren die zijn geliefde zoon lijken te bedreigen. Volgens Marcus’ getergde en afgematte moeder komen zijn vaders angsten voort uit zijn liefde en trots. Dat mag zo zijn, maar het gedrag van zijn vader leidt tot zoveel woede bij Marcus dat hij niet langer bij zijn ouders kan blijven wonen. Hij vertrekt en probeert op een universiteit ver van Newark zijn eigen weg te vinden en zich te verstaan met de gewoontes en beperkingen van een andere Amerikaanse wereld. Een verhaal over onervarenheid, dwaasheid, intellectuele weerstand, seksuele ontdekkingen, moed en verkeerde beslissingen, verteld met de scherpzinnigheid die Roth eigen is.

Giordano, Paolo De eenzaamheid van de priemgetallen
De zevenjarige Alice moet van haar vader elke dag tegen haar zin naar skiles. Op een mistige ochtend komt ze ten val en raakt voor de rest van haar leven verlamd aan een been. Mattia is de helft van een tweeling. Hij is hyperintelligent, zijn zusje Michela is zwakbegaafd. Als de tweeling wordt uitgenodigd voor een verjaardagspartijtje schaamt Mattia zich bij voorbaat voor het gedrag van Michela. Hij besluit om haar op een bank in het park achter te laten, maar als hij terugkomt is zijn zusje verdwenen. Ze wordt nooit meer gevonden. Op de middelbare school kruisen de levens van Alice en Mattia elkaar en er ontstaat een merkwaardige vriendschap. Ze voelen zich vanaf de dag van hun ontmoeting verbonden, maar merken al snel hoe moeilijk het is om wezenlijk contact met elkaar te krijgen.

Hugo Claus, de verwondering
De verwondering is het krachtige verhaal van een leraar die zich het hoofd op hol laat brengen door oud-nazi’s en daarna wegens zijn vreemde gedrag in een psychiatrische inrichting wordt opgesloten. Hugo Claus beschouwde deze roman indertijd als een nieuwe stap: ‘Al mijn vorige boeken zijn geschreven in twee maanden: beginnen en stoppen, afgelopen. Deze manier van werken blijkt me de laatste jaren onmogelijk. Daarom beschouw ik De verwondering als mijn eerste boek. Ik herinner me een moeizaam maar triomfantelijk schrijfproces. Meer dan bij het schrijven van andere boeken zat ik in een labyrint: ik wist niet precies waar ik heen ging, maar ik vertrouwde op toevalligheden, op emoties die tijdens het schrijven in me opwelden.’ (Mijn lievelings-Claus! Willen de leesgroepleden nu eindelijk eens Claus lezen, a.u.b.?)

Elsschot, Het dwaallichtNovember 1938. Burgerman Frans Laarmans, volgens de overlevering Elsschots alter ego, doorbreekt even de miezerige sleur van het dagelijkse leven en stort zich in het avontuur. Hij ontmoet op straat drie ,,zwartjes”, Afghaanse matrozen van een vreemd schip dat in Antwerpen aangemeerd ligt. Zij zijn op zoek naar ene Maria Van Dam. In plaats van rustig met zijn krant naar huis te keren wil Laarmans proberen om voor die ,,rijstkakkers” het mysterie te ontrafelen. Maar wie neemt wie op sleeptouw? Wie helpt wie? Het wordt een episode zonder uitkomst. Maria Van Dam blijft onbereikbaar. (te combineren met Elsschotwandeling in Antwerpen, of het toneelstuk ‘Het dwaallicht’ van Braakland op 21 april 2011 in CC Strombeek, spel Warre Borgmans)

Sandro Veronesi, Kalme chaosPietro Paladini is een gelukkig man: hij heeft een uitstekende baan, een goed huwelijk en een tien jaar oude dochter. Op een dag verandert zijn leven ingrijpend: ’s ochtends redt hij twee toeristen van de verdrinkingsdood en ’s middags thuis treft hij zijn vrouw dood aan. Vanaf dat moment neemt zijn leven een wending. Hij bekijkt de wereld en zijn omgeving met andere ogen. Hij maakt een geestelijke hergeboorte door, de liefde voor zijn dochter laait hoog op, en mensen die hij aanvankelijk als succesvol beschouwde ziet hij voortaan als sukkels. Zijn baas staat op het punt ontslagen te worden, een collega raakt in het slop door de slopende invloed van het mentale verval van diens vrouw en zoon, en een andere collega voorziet een crisis en verlaat het zinkende schip om missionaris te worden. Gaandeweg slaagt Pietro erin het leven en de liefde een nieuwe plaats in zijn bestaan te geven. De indringende stijl van Sandro Veronesi, zijn ononderbroken dans tussen het intellect en het woord, is het touw waarmee Pietro de emmer vanaf de bodem van de put naar zich toe trekt. Het resulteert in een buitengewone roman waarin hij tot een uiterst simpele waarheid komt: het inzicht dat het leven, met al zijn banaliteiten en heroïek, geaccepteerd moet worden.

Henry Bauchau, Maalstroom
Parijs, 1980. Een oude man bezoekt plichtsgetrouw zijn schoondochter die aan kanker lijdt. Zij ligt in een ziekenhuis aan de andere kant van de stad. Bij elk bezoek moet de oude man de ringweg rond Parijs nemen, de drukke Boulevard Périphérique. Gedurende die monotone rit herinnert hij zich zijn jeugdvriend, de onvervaarde Stéphane. Tijdens de oorlog leert die hem bergbeklimmen in de Ardennen. Stéphane gaat in het verzet, wordt gevangengenomen door de Duitsers en sterft in duistere omstandigheden.
Henry Bauchau is een schrijver voor wie literatuur nog wat betekent. Zelden is de dunne grens tussen twijfel en hoop zo treffend beschreven. Droom en werkelijkheid komen samen in Maalstroom, een verbazingwekkende roman over de liefde voor het leven.
Henry Bauchau (Mechelen, 1913) is een van de belangrijkste naoorlogse Franse schrijvers. Als dichter, dramaturg, romanschrijver en psychoanalyticus heeft hij een indrukwekkend oeuvre opgebouwd. Maalstroom is de eerste belangrijke titel die in het Nederlands wordt vertaald. (Dit boek is een geheimtip van meerdere boekhandelaars en bibliothecarissen. Het verhaal maakt je niet vrolijker. Maar wel op een vreemde manier rustig. En (!) je leert weer een prachtige Belgische schrijver kennen! Voor wie het in de oorspronkelijke taal wil lezen: ‘Le boulevard périphérique’, uitgeverij Actes Sud, en wie weet tegen volgend jaar al in pocket.)

Herman Hesse, De steppewolfHarry Haller is een melancholische en eenzame man, een teruggetrokken intellectueel die weinig plezier aan zijn bestaan beleeft. Hij probeert een balans te vinden tussen het dierlijke in hemzelf en zijn rationele karakter, zonder toe te willen geven aan de door hem zo verachte burgerlijkheid. Dan ontmoet hij de levenslustige en onbezorgde Hermine, een vrouw die zijn precieze tegenpool is, en zijn leven ondergaat een drastische verandering. (Een klassieker! Doorstaat Hesse onze tijd?)

Mysliwiski Wieslaw, Over het doppen van bonen. De beheerder van een terrein met vakantiehuisjes ontvangt een onverwachte bezoeker, die bonen bij hem koopt. Terwijl ze die samen doppen, vertelt hij hem het verhaal van zijn leven. De onbezorgde kindertijd op het Poolse platteland, ruw beëindigd door de Tweede Wereldoorlog, zijn opleiding tot elektricien, zijn jaren in West-Europa als saxofonist, zijn werk ten slotte als huisjesbeheerder op de plek waar vroeger zijn dorp stond en waar zijn familie vermoord werd. Met grote droefheid én met veel humor vertelt hij over het lot en het toeval. Over het doppen van bonen is een imposant episch panorama, dat tegelijk de geschiedenis is van de gewone mensen in de twintigste eeuw. (een mooi, gewoon heel mooi verhaal)

Claudio Magris, U begrijpt dusVanuit een mysterieus Hiernamaals, een duister schimmenrijk dat ze ‘het Rusthuis’ noemt, houdt een vrouw een indringende monoloog over de volmaakte maar vergane liefde voor haar man, een nieuwe Orpheus. Hij heeft haar vergeefs uit het ‘tehuis’ trachten terug te halen om van haar het geheim van leven en dood te vernemen. In U begrijpt dus koppelt Claudio Magris een schrijnende, persoonlijke ervaring aan een mythische vertelling over het leven na de dood. Hij laveert tussen lichtheid en tragiek, tussen de drang om alles te willen weten en de wetenschap dat sommige vragen nooit beantwoord kunnen worden. Bovenal is U begrijpt dus een prachtig, ontroerend eerbetoon aan de vrouw. (Een waar kleinood, amper 48 p. Ideaal om het jaar mee te eindigen!)

Anna Enquist, ContrapuntHangend over een grote tafel en bevangen door een grimmige eenzaamheid bestudeert een vrouw met ‘een uitgebreid verleden’ de Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach. Ze doet dat met de rug naar de toekomst, de blik gericht op wat geweest is. Soms staat ze op om plaats te nemen aan de vleugel en een variatie te gaan spelen. Maar de pianostudie lijkt voor de vrouw allereerst een verdovend middel. Langzaam maar zeker, variatie voor variatie, ontvouwt zich het landschap van haar verleden zoals zij dat voor zich ziet. Dat levert een allerminst chronologisch beeld op. Op de voorgrond treedt echter voortdurend een gezin: een vrouw (die zijzelf is), een man, een dochter en een zoon – in verschillende levensstadia. Momenten van geluk en pijn, van vrolijkheid en razernij, van onbekommerdheid en zorg wisselen elkaar in snel tempo af. Zo is het leven. (Op verzoek van de leesgroep, die al ‘Het meesterstuk’ las, en hongert naar meer.)

Per Olov Enquist, Kapitein Nemo’s bibliotheek
Een oude man die zijn dagen in een instelling slijt, kijkt terug op zijn jeugd in een arm, landelijk deel van Noord-Zweden. Hij houdt zich voornamelijk bezig met het verwerken van een traumatische gebeurtenis uit zijn verleden. Het wordt de lezer duidelijk dat deze gebeurtenis uit twee delen bestaat: twee jongens worden vlak na hun geboorte in het plaatselijke ziekenhuis per ongeluk verwisseld en aan de verkeerde moeder meegegeven.
Als de jongens – de verteller en zijn vriend Johannes – zes jaar zijn, worden ze beiden uit hun respectievelijke huis gehaald en teruggebracht naar de ‘echte’ families. (Een heerlijk verwisselingsverhaal, geschreven door een meesterverteller. De leesgroep las zo’n 5 jaar geleden al ‘Het bezoek van de lijfarts’. Onlangs schreef Enquist ook zijn eigen verhaal neer in ‘Een ander leven’.)

Pascal Mercier, Lea
Martijn van Vliet vertelt over zijn dochter Lea, die na de dood van zijn vrouw/haar moeder, haar toevlucht vindt in de muziek. Van Vliet helpt haar hierbij zoveel mogelijk, en zij wordt een beroemd muzikante. Zij ijlt van succes naar succes, maar haar vader verzinkt in steeds diepere eenzaamheid. (Van de schrijver van ‘Nachttrein naar Lissabon’! Niet gemakkelijk, maar de beloning is groot.)

Dave Eggers, Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteitDit inderdaad hartverscheurend boek gaat over de tragische dood van Eggers’ ouders (die binnen vijf weken na elkaar aan kanker stierven toen hij eenentwintig jaar oud was) en de wijze waarop hij zijn dan achtjarige broertje Toph opvoedt.
‘Ik pak zijn hand en we gaan door het venster en vliegen over
de snel geschetste bomen, en dan op naar Californië.’
Dit boek is is, zoals HP/De Tijd reeds schreef,
‘zowel een mis voor de doden als een toast op het leven’. (Ook zijn volgende boeken ‘Wat is de wat?’ en ‘Zeitung’ kregen èn lovende kritieken èn massa’s nieuwe fans. Zijn verhalen zijn op ware feiten gebaseerd.)

Liliane Wouters, Vlaams landschap met nonnen,
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog gaat een jonge Brusselse op internaat in het Vlaamse dorpje Gijzegem. Ze zal er tot 1949 blijven als een van de laatste leerlingen van de Franstalige sectie. Vlaams landschap met nonnen beschrijft scherp, maar tegelijk met tedere ironie en melancholie, het vaak harde leven op de normaalschool die met ijzeren hand werd geleid door nonnen en waar het devies ‘Ora et labora’ (bid en werk) luidde. (oorspr. Frans: Paysages flamands avec nonnes, mémoires, Paris, Gallimard, 2007. Liliane Wouters is een Brusselse schrijfster en dichteres)

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *