Joke J.Hermsen: Blindgangers (boekbespreking maart 2014)

A.Biografie en bibliografie (overgenomen uit www.jokehermsen.nl):Joke J. Hermsen werd op 29 juli 1961 geboren in Middenmeer, waar haar ouders min of meer toevallig waren neergestreken, teneinde de plaatselijk bevolking van onderwijs en toneeluitvoering te voorzien. Rond haar vierde verhuisde het gezin naar de omgeving van Amsterdam, de stad die zij alleen nog voor enkele studiejaren in Parijs en lange schrijfsessies op het Franse platteland zou verlaten.

“Sinds dit dromerige opgaan in de wereld van het roosters maken en lesgeven (via haar vader, nvdr), beschouw ik ‘de school’ zo’n beetje als mijn tweede huis. Logisch, want behalve mijn opa, oma en vader was er altijd wel een oom of nte of aangetrouwde neef te vinden die in het onderwijs zat. Alle onderwijsvernieuwingen werden thuis kritisch tegen het licht gehouden. Geen wonder dat ik tot enkele jaren geleden het schrijven van boeken combineerde met het lesgeven aan universiteit en middelbare school.” (Kairos, pp.206-207)

Na haar studies letterkunde en filosofie was zij als docent en onderzoeker verbonden aan de Letterenfaculteit en de Faculteit Wijsbegeerte van de Universiteiten van Amsterdam, Utrecht en Tilburg. In 1993 promoveerde zij aan de UU op het proefschrift Nomadisch narcisme. Sekse, liefde en kunst in het werk van Belle van Zuylen, Lou Andreas-Salomé en ingeborg Bachmann. Daarna publiceerde zij samen met Danna Villa in Amerika een boek over Hannah Arendt, en in Nederland een geschiedenis van vrouwelijke denkers Het denken van de ander. Met de dichter Henk van der Waal vertaalde zijn Franse poëzie en filosofie, en kreeg zij twee kinderen, nl. Rodante (°1992) en Sebald (°1996).
In 1998 debuteerde zij bij de Arbeiderspers met de roman Het damesoffer, enkele jaren later gevolgd door de historische roman Tweeduister, over de Bloomsbury schrijvers T.S Eliot en Virginia Woolf. In 2004 publiceerde zij een satirische roman over academisch filosofische kringen, De profielschets, waarmee zij voorlopig afscheid nam van de universiteit. Haar essaybundel over kunst, literatuur en filosofie Heimwee naar de mens, haalde in 2004 de shortlist voor het beste filosofische boek van het jaar. In 2008 verscheen haar roman De liefde dus over de 18de eeuwse schrijfster en filosofe Belle van Zuylen. In 2009 verscheen haar boek Stil de tijd. Pleidooi voor een langzame toekomst. Dit boek behaalde twintig drukken. Daarna volgde de roman Blindgangers (2012), en zojuist is de essaybundel Kairos. Een nieuwe bevlogenheid (2014) verschenen.

B.Personages

Bas de Bruin: 47-jarige docent filosofie. Gehuwd met Anna, had ooit iets met Iris
Anna de Bruin: Italiaanse zangeres. Gehuwd met Bas, samen hebben ze twee zonen (tweeling Wouter en Sven)
Iris Oudemans: geeft schilderles. Heeft een ‘goed nahuwelijk’ met Johan, samen dochter Eline
Johan van Doesburg: Neurochirug. Heeft relatie met Sabine, vriendin van zijn dochter
Reindert Oudemans: bouwt insallaties van zwerfhout. Vechtscheiding met Medy, twee dochters (Rosa en Tamar) die hij niet meer ziet, nieuwe relatie met Ella.
Ella Theisseling:
Det van Vliet: ex-collega Bas

C. Enkele vragen:

1. De leden van de filosofievriendenkring ‘NIL DISPERANDUM’ (= Er mag niet gewanhoopt worden!) willen zoveel jaren na hun studententijd een reünie houden. Wat vind je van de naam van die club? Is die naam ook zoveel jaren later nog van toepassing?
2. Alle deelnemers aan de reünie verlangen naar een soort keerpunt in hun leven, naar een soort nieuwe kans. Zal het weekend hen ook zo’n keerpunt bezorgen?
3. Wat vind je van de titel van het boek, nl. Blindgangers?
4. Welk personage ligt je het nauwst aan het hart? Waarom?
5. Welk personage leunt volgens jou het dichtst bij de schrijfster aan? Waarom?
6. In een interview met Hans Cottyn over haar nieuw verschenen essaybundel Kairos. Een nieuwe bevlogenheid. (Standaard, 28 feb 2014 onder te titel Uit de kloktijd raken is pure vrijheid) zegt Hermsen: “De kloktijd is vereconomiseerd, en de economie kent de wetmatigheden van versnelling en groei, en schaarste en gebrek. Die bepalen onze ervaring van tijd. We hebben de afgelopen twee eeuwen in de industrie, het huishouden of het transport duizenden tijdbesparende machines bedacht. Met als resultaat dat we minder tijd hebben dan ooit tevoren. Die verwevenheid met de economie heeft ons vervreemd van de tijd, en van Kairos.’ Herkenbaar?
7. Kairos, de titel van voormelde essaybundel komt ook in Blindgangers voor. Waar? Waar staat hij voor?
8. Verschillende personages hebben in het boek een ‘kairos-moment’. Geef voorbeelden.
9. Hebben jullie zelf al zo’n kairos-moment gekend?
10. Ooit al van een ‘nahuwelijk’ gehoord?

D. Brein of ziel?

In de roman wordt vaak gediscussieerd over de verhouding wetenschap/intuïtie. Daarbij wordt indirect verwezen naar de in 2011 verschenen populaire studie Wij zijn ons brein. Van baarmoeder tot alzheimer van Dick Swaab.

Kort: Het verhaal van je leven is het verhaal van je brein. Dat begint in de baarmoeder, waar de hersenen gevormd worden op een manier die bepalend is voor de rest van je leven. Dick Swaab volgt in Wij zijn ons brein de mens vanaf de conceptie tot en met de dood. Wat zijn de bedreigingen voor het kind in de baarmoeder? Hoe zit het met de hersenen van pubers, wat gebeurt er als je verliefd bent, hoe zijn homo- en heteroseksualiteit te verklaren en wat gebeurt er wanneer alzheimer toeslaat? De zin en onzin van therapieën, antidepressiva en alternatieve geneeswijzen, agressie, moreel gedrag en geloof, meditatie, hersenbeschadiging, psychische problemen en bijna-dood-ervaringen: alles wordt beschreven in Wij zijn ons brein.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online.
Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!

Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *