JAVIER MARIAS: DE VERLIEFDEN (boekbespreking juni 2013)

verliefdenverliefden 2A. Biografie
Javier Marias Franco (°20 september 1951) werd als vierde van vijf zonen geboren in een Madrileense intellectuele familie.
Zijn vader was een filosoof die geen les mocht geven aan de universiteit omdat hij republikein was ten tijde van het regime van Franco. Om die reden verhuisde het gezin enkele jaren naar de VS waar zijn vader in de jaren 50 aan verschillende gerenommeerde universiteiten doceerde. In 1964 kon zijn vader toetreden tot de Real Academia Espanola en na de dood van Franco werd hij door koning Juan Carlos tot senator benoemd. Geen wonder dat Javier Marias de ‘Franco’ uit zijn naam verzwijgt.

Javiers Marias’ moeder stierf toen hij 26 was.

Hij studeerde Engelse filologie aan de Universiteit van Madrid en vertaalde romans van Thomas Hardy, Laurence Sterne, William Faulkner en Vladimir Nabokov. En hij schreef boeken, die in 50 landen worden uitgegeven en in meer dan 40 talen zijn vertaald. Hij won talrijke prijzen. De laatste prijs, nl. de ……, heeft hij echter geweigerd uit protest tegen Spaanse besparingen op cultuur.

In 2006 werd Marias net zoals zijn vader eertijds lid van Real Academia espanola. De laatste tijd wordt hij getipt als kandidaat voor de Nobelprijs van de Literatuur.
Hij woont alleen in Madrid, heeft enkele langdurige relaties achter de rug en heeft geen kinderen. Naast schrijven en het beheren van zijn uitgeverij, heeft hij ook nog een veelgelezen wekelijkse column in El Pais.

B. Bibliografie (van in het Nederlands vertaalde werken)
•1992: Allerzielen (heruitgave 2013)
•1993: Een hart zo blank (heruitgave augustus 2013)
•2000: De zwarte rug van de tijd
•2005: Koorts en lans
•2006: Dans en
•2009: Gif en schaduw
•2005-2009: vorige drie als trilogie onder titel ‘Jouw gezicht morgen’

C. Personages:
•Maria Dolz: de voorzichtige jongedame
•Louisa Alday en Miguel Desvere: het perfecte paar
•Javier Diaz-Varla
•Vazquez Canella

D. Discussievragen:
•De oorspronkelijke titel is ‘Los enamoramientos’ (= +/- ‘de verpletterden). Wat vind je van de vertaling?
•Beschrijf de personages. Hoe vind je de bijnamen ‘Het perfecte koppel’ en ‘de voorzichtige vrouw’?
•Waarom is Maria Dolz zo geïnteresseerd in het koppel?
•“Wat zijn puur visuele banden toch breekbaar”, denkt Maria als ze het koppel niet meer ziet. (p.21) Heb je daar zelf voorbeelden van?
•Maria Dolz werkt in een uitgeverij. Welk beeld heeft zij weer van ‘de auteur’?
•Luisa Alday zegt tegen Maria Dolz (p.61): “Ik had nooit gedacht aan andermans gedachten, aan wat een ander of zelfs hij zou kunnen denken, dat is mijn stijl niet, het ontbreekt me aan verbeelding, daar heb ik het hoofd niet voor. Nu doe ik het daarentegen bijna voortdurend…” Maria Dolz is echter van een heel ander kaliber. Zij gaat heel ver in het denken aan wat een andere moet denken wat een andere gedacht heeft… Enzovoort. Welke rol spelen deze ‘geleende gedachten’ (p.65) in het verhaal?
•Vind je Maria Dolz geloofwaardig als vrouwelijk personage?
•Gert Groot (zie bijlage 1) noemt het boek ‘een ideeënroman’. Welke ideeën komen aan bod? (herinneringen, hebben en wegebben van verdriet, schuldvraag, gerechtigheid, …)
•Er wordt in deze roman vaak naar literatuur verwezen. Zo speelt bij voorbeeld de novelle ‘Le Colonel Chabert’ van Balzac een belangrijke rol. Waarom?
•Johan De Haes (Cobra, 14-6-2012) heeft het over “herkenbare, verzorgde sliertzinnen waarin het weifelend bewustzijn van de personages wordt ontrafeld”. Zijn de innerlijke gedachtegangen (monologue intérieur) ook voor jou herkenbaar?
•Het nut van literatuur komt vaak aan bod in het verhaal. (p.148): Wat er gebeurde is van minder belang. Het is een roman en wat er in een roman gebeurt doet er niet toe en wordt vergeten zodra je ze uit hebt. Het interessante zijn de mogelijkheden en de ideeën die romans op ons overbrengen via imaginaire situaties, die blijven ons helderder voor de geest staan dan echte gebeurtenissen en we houden er meer rekening mee. (p.151): Fictie heeft het vermogen ons te laten zien wat we niet knennen en wat niet voorkomt.
Kan je zelf enkele voorbeelden geven van wat literatuur al bij je teweeg gebracht heeft?
Zie hiervoor interessant commentaar van Gijs over Martha Nussbaum en haar pleidooi voor literatuur (en kunst in het algemeen) in het onderwijs…

E. Bijlage 1: Gert Groot in NRC Handelsblad (25-5-2012)

“Zo lijkt de ideeënroman, die bijna uit de literatuur verbannen leek, bij Marías te zijn teruggekeerd in een nieuwe vorm: eerder die van essayistische mijmering dan die van een als een verhaal vermomd betoog. Aan de bijna dogmatisch geworden literaire stelregel dat een romanschrijver niet moet uiteenzetten wat hij te melden heeft, maar dat in de handeling moet tonen, laat hij zich kennelijk steeds minder gelegen liggen. Dat is misschien maar goed ook. De literatuur heeft nooit wel gevaren bij blinde gehoorzaamheid aan genre-voorschriften, misschien wel des te minder naarmate zij pretendeerden het echt-literaire te behartigen.
Uiteindelijk is het enige criterium dat ertoe doet of het boek de lezer meekrijgt en overtuigt. En daar is bij Marías geen twijfel aan. Hoewel Jouw gezicht morgen zijn onovertroffen meesterproef blijft, stelt De verliefden de lezer voor ongemakkelijke vragen waar hij zich niet snel vanaf kan maken. Hoe staat het met míjn trouw aan de doden? – zo moet hij zich bij het dichtslaan van dit boek wel afvragen. En hoe jegens die aan de levenden?”

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *