Eugen Ruge: In tijden van afnemend licht (leesgroep februari 2015)

eugen ruge coverBiografie en bibliografie
Eugen Ruge (°1954, Siberië) komt uit een familie van Duitse communisten.
In 1933 vluchtte zijn vader Wolfgang Ruge voor de nazi’s naar Rusland. Bij het uitbreken van WOII werden Duitsers in Rusland als verdacht beschouwd. Onder Stalin werd Wolfgang dan ook tot dwangarbeid veroordeeld en verbannen. Hij trouwde er met een Russische.
In 1956 werd de familie gerehabiliteerd en verhuisde naar Oost-Duitsland. Eugens vader bracht het daar tot een gevierd historicus. Hij was er ook lid van de regerende Socialistische Partij. Toch raadde hij zijn zoon aan geen historische of literaire studies te beginnen, maar wel iets dat zo veel mogelijk vrij was van ideologie, iets waar de Partij zich zo min mogelijk in kon mengen.
Eugen ging wiskunde studeren, en werkte in het CentraalInstituut voor Geofysica in Potsdam. Hij hielp er ondermeer een aardbevingsvoorspellingsmodel ontwikkelen. Maar ook hier voelde hij
de hete adem van de Partij.
In 1988 vluchtte hij naar het Westen, waar hij toneelstukken van Tsjechov vertaalde. Hij begon ook zelf te regisseren en theaterstukken en luisterspelen te schrijven. I
In 2011 won hij de Duitse Book Prize voor zijn eerste roman ‘In tijden van afnemend licht’. In 2013 kwam er een novelle van hem op de markt ‘Nachtbus naar Andalusie’ (oorspronkelijke titel ‘Cabo de Gata’!)
Eugen woont afwisselend in Berlijn en Ruge. Hij is getrouwd en heeft vier kinderen uit verschillende relaties.

2)Belangrijkse personages:

De grootvader, de Stalinist Wilhelm Powileit (x Charlotte)
De vader, de sociaal-democraat Kurt Umnitzer of ‘de doktor in schrijfmachineschrijven’ (x Irina Petrovna)
Alexander Umnitzer die naar het Westen overloopt
Zijn zoon Markus Umnitzer

Mooie rol ook voor moeder Irina: de Russische Nadjezjda Ivanovna of Baba Nadja

3)Belangrijkste data:

De belangrijkste dag in dit boek is 1 oktober 1989, de dag waarop de 90ste verjaardag van Wilhelm Powileit gevierd wordt. Heel de familie moet dan samenkomen…

Daarrond en daartussen worden verschillende verhaallijnen uit verschillende periodes verweven, gaande van 1952 waarin Charlotte en Wilhelm in Mexico te horen krijgen dat ze als Westemigranten in de DDR een post aangeboden krijgen in het nog op te richten Academie voor Staat- en Rechtswetenschap…tot 2001 waarin hun geliefde kleinzoon, nadat hij te horen kreeg dat hij lymfekanker heeft, naar Mexico op een soort retraite gaat.

De lezer houdt in zijn achterhoofd ook best enkele belangrijke data bij:
1961: bouw Berlijnse muur
1989: val Berlijnse muur
2001: nine/eleven

4)Enkele vragen:

a)Vind je de titel van het boek goed gekozen? (p.119)
b)Hoe wordt door de verschillende generaties heen over het communisme gedacht? (vb. p. 61)
c)Welke rol hebben de vrouwen in het verhaal?
d)Welk personage staat je het meest bij? Waarom?
e)Ruge heeft lang gewacht voor hij zijn familieverhaal durfde neerschrijven. Het verhaal is op ware feiten gebaseerd. In DSderLetteren van 21 sept 2012 zegt hij daarover: “De personages zijn inderdaad op de werkelijkheid gebaseerd, maar de verhalen zijn verzonnen. Mijn echte grootvader is bijvoorbeeld tien jaar voor de wende overleden. Ik heb geprobeerd om me voor te stellen wat er zou gebeurd zijn als hij het nog had meegemaakt. Ik ben ook niet op 1 oktober naar het Westen gevflucht, maar op 27 maart van dat jaar. Als je probeert bij de waarheid, de zuivere waarheid, te blijven dan kom je er met deze problematiek niet uit.” Akkoord?
f)Heeft het boek je iets bijgebracht over het dagelijks leven onder het DDR-regeime? Geef een voorbeeld.
g)Merk je in het boek dat Ruge eerst een toneelschrijver was?
h)Hoe eindigt het verhaal?
i)Over de stijl zegt hij in hetzelfde artikel “Tsjechov is een zuivere verteller, en dat wil ik ook zijn. Ik probeer bijvoorbeeld geen enkele zin te schrijven die het waard is geciteerd te worden. Het heeft geen zin te citeren hoe iemand een trap opgaat. Natuurlijk heb ik vaak genoeg de behoefte gevoeld om mooie zinnen toe te voegen, maar uiteindelijk zijn die toch telkens gesneuveld.” Akkoord? Waarom?
j)En… “Wat ik aan Tsjechov bewonder, is dat hij zich erg goed in zijn personages inleeft er er tegelijkertijd in slaagt afstand tot hen te bewaren.” Lukt Ruge daarin, volgens jou? Leg uit!
k)Vaak wordt ook zijn humor geroemd. Geef voorbeelden.

5)Een recensie van Piet De Moor in DM van zaterdag 1 september 2012. “Mijn taal is mijn tegengif”.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , , , , , . Bookmark de permalink.