Annelies Beck interviewt Amitav Ghosh in Brussel

Amitav Ghosh (°1956) is één van de meest gerespecteerde in het Engels schrijvende auteurs van India. Zijn bekendste werken zijn Het glazen paleis, De liefdeslijnen en Het hongerig getij. De boeken gaan vaak over ballingschap, diaspora en culturele ontheemding. Amitav Ghoshs werk is meermaals bekroond, onder meer met de de Prix Médicis Etanger en de Frankfurt International Book Award. Zijn laatste boek Zee van papaver (uitgegeven door De Bezige Bij, oorspr. Sea of Poppies), stond op de shortlist van de Man Booker Prize 2008, maar Aravind Adiga (ook al Indisch van origine) is toen met De witte tijger met de prijs gaan lopen.

Vanochtend was hij te gast in Passa Porta (Brussel). Annelies Beck interviewde hem in haar bekende gemoedelijke stijl. Ook Amitav Ghosh had er duidelijk zin in.

De boekhandel zat vol. De meeste toeschouwers hadden het boek al in het Engels gelezen, en waren zeer enthousiast. Slechts enkelen verkozen een Nederlandstalig exemplaar. Zoals ik.  Tijdens het interview werd veel over taal gesproken. Taal is meer dan het doorgeven van betekenissen. Elk goed boek hecht volgens Amitav Ghosh belang aan de “White noise”, aan heel dat gebied dat de taal bestrijkt buiten de strikte betekenisoverdracht. Dit alles maakt een vertaling natuurlijk moeilijk. Zeker als er nog eens verschillende taalregisters bijkomen. Het Engels van Sri Lanka is bijvoorbeeld nogal grof. “Mijn god, wat is het Engels uit Engeland braaf en saai geworden! Dat was in de 19de eeuw alles behalve zo!”, zei Amitav Ghosh.

Als voorbeeld van moeilijk te vertalen uitspraken geef ik je volgende zinnen weer. Ze komen uit de Nederlandse vertaling op p. 32.

“Malum Zikri geen hersens in stomme kop heb?”, wilde de serang met zijn handen in zijn zij weten. “Heb alleen water boven in hoofd? Waarvoor bloemenmeisje willen? Hij nu geen puik sahib?”

Zachary was niet in de stemming om de les gelezen te worden. “Knoop je op, Serang Ali! Niemand kan een zeeman weghouden van een kuttenpakhuis.”

“Waarvoor malum Zikri wil betalen voor jiggy-pidgin?” zei de serang. “Oc-to-puss niet gezien? Is veel vrolijke vis.”

De vertaler Joop van Helmond kreeg een complimentje van zowel Annelies Beck als Amitav Ghosh. Als er dan toch zo’n goede vertaler (Hij vertaalde al Virginia Woolf, Milan Kundera, Coetzee, …) ter beschikking is, maak ik graag van zijn verdiensten gebruik.

Maar waarover gaat het boek nu?

Een reusachtig Engels schip  trekt tegen China ten strijde, wat zal uitmonden in de zogenaamde Eerste Opiumoorlog (1839-1842). Het schip (met een allegaartje van zeevaarders, avonturiers, verstekelingen, koelies en criminelen aan boord. Veel mannen, heel weinig vrouwen) vormt als het ware een eiland op zee.  De familiebanden, de standen, de klassen, de kasten die de inzittenden kenden van hun thuisland, verdwijnen langzaamaan en de samenhorigheid onder hen groeit. Het verhaal speelt zich af op de Indische Oceaan, de papavervelden langs de Ganges en in China. Voor dit historisch epos heeft Amitav Ghosh heel wat onderzoek gedaan. Toch heb je niet het gevoel met historische kennis overladen te worden. “Eerst is er het onderzoek, dan komt de fantasie”, zegt hij. De menselijke drijfveren en relaties in het boek zijn heel belangrijk. Er zou zelfs een prachtige liefdesverhaal in voorkomen!

Zee van Papaver, een kanjer van ongeveer 600 bladzijden (maar met redelijk grote letters, en bovendien zeer vlot leesbaar), is het eerste deel van een trilogie en “misschien komen er zelfs meer delen.” Een Indische vrouw uit de zaal vroeg zich af in welke periode het verhaal zal eindigen. Zeker in de huidige. En misschien wel in een latere.  

Ik kijk er al naar uit.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken met de tags , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *