Chimanda Ngozi Adichie: Een halve gele zon (verslag Sonja en Stefanie)

Ngozi Adichie woont afwisselend in de Verenigde Staten en Nigeria. Ze wordt gezien als een van de belangrijkste Afrikaanse schrijvers van haar generatie. Dat komt doordat ze op een slimme manier persoonlijke verhalen (geïnspireerd door haar familiegeschiedenis) weet te verbinden met een groter verhaal als bijvoorbeeld de geschiedenis van Nigeria of feminisme. Behalve grote populariteit leverde haar dat ook vele prijzen op , o.a. de Commonwealth Writer’s Prize, de Orange Prize for Fiction en PEN awards.
Alle Zweedse zestienjarigen kregen in 2015 een gratis exemplaar van de Zweedse vertaling van ‘We moeten allemaal feminist zijn’. In Zweden wordt heel veel belang gesteld in gendergelijkheid.

Het verhaal
In het Nigeria van de jaren zestig, een land dat verscheurd wordt door een burgeroorlog, komen drie levens samen. Ugwu, een jongen uit een arm dorp, werkt als huisknecht voor een universiteitsprofessor. Olanna heeft haar luxeleventje in de Nigeriaanse hoofdstad achter zich gelaten om bij de charismatische professor in te trekken. De derde hoofdpersoon is Richard, een verlegen Engelsman die in de ban raakt van Olanna’s geheimzinnige tweelingzus. (achterflap boek)

Rondvraag
Bijna iedereen heeft het boek (heel) graag gelezen.
-Had wat moeite met de sprong die in de jaren zestig werd gemaakt
-Heeft de familiestamboom opgemaakt; vooral deel 3 bracht rust in het verhaal
-Mooi geschreven maar toch veel moeite om het te lezen. Begrijpt niet goed wat de betekenis van de cursieve tekst is na elk hoofdstuk.
-Werd zich door het lezen bewust van de hongerdood die er dreigde. Interessant wegens verhoudingen families en stammen, priesters en stamhoofden
-Vond het boek te realistisch beschreven en deed denken aan de foto’s van toen die de wereld voor het eerst zag over huidige situatie in Jemen. Had het gevoel dat er typetjes werden opgevoerd, soms een beetje karikaturaal. Niet echt feministisch.
-Thema : vluchtelingenkampen, minderheden, Afrikaanse religie : veel herkenbaar uit eigen Afrika-ervaring, veel opgezocht rond Nigeria. (Voor wie een afbeelding van de touwpotten wilt zien , zoek via google ‘roped pot’)
-Langdradig : beschrijving oorlog zeer vattend geschreven. Geen boek dat ik mij zal herinneren.
-Las ook haar andere boek ‘Amerikanah’ over uitgeweken Afrikanen en vond dit beter en gevarieerder. Bekeek ook op youtube volgend filmpje https://www.youtube.com/watch?v=S6ufvYWTqQ0
-Vond het begin moeilijk maar de tweede helft boeide meer. Realistische beschrijving van de uitbuiting door de blanken. Wilt nog wel iets lezen van deze auteur.
-Was onmiddellijk helemaal in het verhaal, maakte kennis met een totaal andere wereld : erkende voor een deel de armoede die vroeger ook deel uitmaakte van het dagelijkse leven.
-Wist de dialogen in het boek te appreciëren
-Héél graag gelezen omdat het een verhaal is dat van de mensen zelf komt. Kennismaking met niet-Europese auteur. Vlot en mooi geschreven. Structuur van deel 3 wat verwarrend: terug in de tijd met de verklaring wat er in deel 2 gebeurd is.
Stijl en structuur
-Bij deel 1 en 3 ligt de focus op het gewone dagelijkse leven en de onderlinge relaties tussen de personages. Deel 2 en 4 vertellen wat de mensen meemaken vanwege de oorlogsomstandigheden.
-Cursief gedeelte is het boek dat Ugwu geschreven heeft. De auteur zet je eerst op verkeerde been en pas op het allerlaatste zie je dat het opgedragen is aan ‘zijn meester’.
-Halve gele zon verwijst naar de vlag van Biafra : de hoop op een onafhankelijk staat blijft lang bestaan.
-Stelselmatig groeien van de ellende doorheen het boek

Thema’s

1.Liefde en verraad
-de relatie tussen Richard en Kainene verdiept zich doorheen het verhaal tot een ‘we-verhaal’
-de onduidelijk relatie tussen Madou en Kainene
-de ouders ontvluchtten de situatie en vertrekken naar Londen
-na het overspel van Odenigbo ontstaat er een andere dynamiek tussen hem en Olanna : voordien was de relatie onevenwichtig op persoonlijk niveau
-de zussen kunnen zich beiden veroorloven om niet te trouwen omdat ze onafhankelijk zijn door hun job, dit in tegenstelling tot de maatschappelijk gangbare opvattingen

2.Oorlog en geweld
Adichie besteedt aandacht aan oorlogsgencide en verkrachtingen. Ze bekijkt de oorlog door de ogen van vrouwen (feministisch kantje?)

3.Raciale afkomst en cultuur
Het verhaal speelt zich af in de betere kringen maar alle sociale klassen binnen de maatschappij komen aan bod : Olanna en Kaine komen uit de gegoede klasse, Odenigbo heeft zich opgewerkt en komt uit een traditioneel denkend milieu, Ugwu komt vanuit een dorp op het platteland…
De scene van de afslachting in de luchthaven : als Kainene op dat moment bij Richard was geweest, zou ze daar ter plaatse gedood zijn.

4.Nigeriaanse politiek en kolonialisme
p. 29 = de pan-Igbo gedachte is de oorzaak van de oorlog ; de Britten bevoordelen bepaalde stammen. Biafra heeft slecht twee en half jaar bestaan van 1967 tot februari 1970.
In het boek komt niet duidelijk genoeg naar voren hoe de oorlog echt ontstaan is : door de verdrukking van etnische minderheden, invloed van de islam en Arabische cultuur? Dit is een gemiste kans.

Personages

Richard : prototype van Brit, onhandig, Nigeriaanser dan de Nigerianen zelf; schrijft als blanke voor de krant stukken over Nigeria, stoort zich enorm als er alleen maar belangstellig is voor het verhaal van een blanke terwijl er duizenden zwarte mensen omkomen van de honger. Hij spreekt Igbo, de inlandse taal en wordt er door gerespecteerd. Hij is een eerlijk personage in de vroege jaren ’60, tijdens de prille onafhankelijkheid. Hij toont echtheid en oprechtheid om Afrikaan te zijn. Hij valt niet binnen de zwart/wit tegenstellingen ( Susan voldoet wel aan die kenmerken: voelt zich verheven als blanke)

Olanna: sociaal bewogen, men heeft veel sympathie voor haar : ze voedt een kind op dat niet van haar is (persoonlijke omstandigheden ) en ze geeft les (vanwege de oorlogsomstandigheden)

Odenigbo : heeft een problematische band met zijn moeder die nog denkt vanuit de traditionele Afrikaanse waardoor hij problemen krijgt met Olanna. Heeft zich opgewerkt vanuit dit traditioneel denkend milieu. Een Afrikaan wordt bepaald door de stam waar je deel van uitmaakt. Hij heeft wel duidelijke politieke visies die geleid hebben tot de afscheiding van Biafra.

Kainene : slalomt tussen de verschillende machten: op gevaar van eigen leven gaat ze onderhandelen (is ze misschien te zelfzeker?)

Ugwu : sympathiek, slim, sluw en trouw. Hij is het bindmiddel doorheen het boek: evolueert , wordt volwassen. Hij worstelt met de verkrachting: besefte wel dat het verkeerd was wat hij deed.

Mooie zin : Ononderbroken geluk verveelt : het moet zijn toppen en dalen kennen.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in Bibliotheken. Bookmark de permalink.