Lars Mytting: De vlamberken (werkbladen leesgroep Pepingen)


Biografie

Lars Mytting (1968, Gudbrandsdalen) had baantjes als boerenknecht in Noorwegen en Canada, voor hij als redacteur in een uitgeverij ging werken. Bekend werd Mytting in Noorwegen met zijn filosofisch mannenboek over houthakken ‘ De man en het hout’, dat nu tegelijk met ‘De vlamberken’ in het Nederlands verschijnt. Deze lyrisch-praktische gids doet haarfijn uit de doeken hoe de Noren met hout omgaan, van het hakken van bomen tot uiterst kunstige methoden om hout te stapelen. Ook kachels in alle maten en gewichten passeren de revue, naast tips over het maken van vuur. Het thema bleek de Noren aan te spreken; het boek werd een van de grootste verkoopsuccessen ooit. Myttings in 2014 verschenen roman ‘De vlamberken’, werd bekroond met de Prijs van de Noorse boekhandel.
Myttings eigen grootvader was meubelmaker, hetgeen iets van zijn fascinatie verklaart. “Ik herinner me hoe het was om rond te lopen op de werf, de geur van hout te ruiken en de geluiden van de schaafmachine te horen”, meldde de schrijver in een interview.

Bibliografie:

De man en het hout is een onontbeerlijke en praktische handleiding voor alles wat te maken heeft met het kappen, hakken, stapelen en het in de fik steken van alle soorten hout. Wanneer moet je de boom omhakken om het beste brandhout te krijgen? Hoe houd je een kampvuur eindeloos aan de gang? Wat valt er uit de houtstapel af te leiden over het karakter van de stapelaar? Op deze en nog veel meer vragen geeft dit boek een antwoord.
Paardenkracht: Erik Fyksens benzinestation aan de rijksweg, door zijn ex-vriendin liefdevol gerestaureerd in jarenzestigstijl, is een unicum in de Noorse provincie. Alles is er retro, behalve Eriks kennis van oldtimers en het onderhoud daarvan. Van Thunderbirds tot GTO’s, ventilatorriemen tot radiateurslangen, hij weet er raad mee. Buiten werktijd verdrijft hij zijn eenzaamheid met lectuur zoals Power Tuning the Chrysler V8. De mogelijke verlegging van de provinciale weg dwingt hem uit zijn smeerkuil te komen en zich in een eenmansstrijd met stedelijke vernieuwing te storten. Plotseling moet hij vechten voor wat niet alleen zijn levensonderhoud en het belangrijkste in zijn leven is, maar ook voor het heiligdom van een verloren liefde. Een roman voor mannen èn vrouwen!
En zelfs: De man en het hout: kleur-en doeboek voor volwassenen.

Belangrijkste personages:

Edvard (Daireaux) Hirifjell
Sverre Hirifjell x Alma
Einar Hirifjell (Oscar Ribaut)
Walter Hirifjell en Nicole Daireaux (beiden gestorven op 23 september 1971 in het Franse Authuille)

Hanne Solvoll
Gwenn Leask// Gwendolyn Winterfich, kleindochter Duncan Winterfinch
Isabelle Daireaux, Francine Maurel/Nicole Daireaux (geboren in Ravensbrück)

Agnes

Plaatsen:

a. Noorwegen: het Gubrandsdal

Gudbrandsdalen is een dal in de provincie Oppland in Noorwegen. Enkele gemeenten in het dal zijn Lesja, Dovre, Sel, Nord-Fron, Sør-Fron, Ringebu, Øyer, Gausdal en Lillehamme

b. Shetlandeilanen: Haaf Gruney

c. Frankrijk: Auteuil, Le Crotoy

Enkele vragen:

1. Herlees de eerste anderhalve bladzijde. Wat was je eerste indruk? Wat verwachtte je? Zijn de verwachtingen uitgekomen?
2. Beschrijf de personages? Wie vind je het beste uitgewerkt?
3. Welke tijdspanne omhelst dit boek? Op hoeveel plaatsen speelt dit boek zich af? Hoeveel vraagstukken moeten opgelost worden?
4. Welk soort boek is dat? Een buildingsroman, een detective, …
5. Verscheidenen elementen spelen een rol in dit verhaal: natuurkrachten, hout, fotografie, … Zijn ze belangrijk? Waarom?
6. Aanvankelijk zou de titel van het boek letterlijk uit het Noors vertaald worden en ‘Zwem met de verdronkene’ zijn. Wat verkies je?
7. Twee soorten hout spelen een belangrijke rol in het verhaal. Welke? Wat hebben ze in het verhaal gemeen? Waarom is dat hout zo waardevol?
8. “Alleen als we aardappelen uit zaad kweken, wordt het een ander gewas. Die we vorig jaar hebben gepoot, en alle aardappelen die we volgend jaar gaan poten, zijn een en dezelfde aardappel. De pootaardappel zelf rot weg, ja. Maar de nieuwe zijn gewoon uitwassen van de oude. Zij zijn niet alleen familie van elkaar, ze zíjn elkaar.”
Wie zegt dat? Wat wordt ermee bedoeld?
9. Hoe loopt het verhaal af? Had je dat verwacht? Hield je van dat einde?
10. Het houtsnijwerk van Einar heeft een symbool: een eekhoorn met zijn neus in zijn staart. Welke bedoeling schuilt daar achter?

Ter illustratie: een vlamberken geweer van circa 1850.

Een recensie:
Met een doodskist in een roeiboot
DS 05 FEBRUARI 2016 OM 03:00 UUR | Alexander Van Caeneghem
Een doodskistenmaker op Shetland gaat op zoek naar de ware toedracht van de dood van zijn ouders. De Noor Lars Mytting schreef een aangrijpende roman.

Drie jaar na het even onverwachte als overdonderende succes van De man en het hout publiceerde Lars Mytting in Noorwegen De vlamberken. Hout speelt opnieuw een belangrijke rol in zijn derde roman, niet alleen als onderwerp, maar ook als personage, decor en metafoor.
De familiegeschiedenis in De vlamberken overspant vier periodes (1916, 1943, 1971 en 1991) en vier locaties (Noorwegen, Shetland, Schotland, Frankrijk). Ze wordt verteld door de 23-jarige Edvard Hirifjell, die als driejarige kleuter, in 1971, vier dagen verdween in Frankrijk nadat zijn ouders er in een bos op een onontplofte gasgranaat uit de Eerste Wereldoorlog waren gelopen. Edvard wordt daarna door zijn grootvader Sverre opgevoed op de Noorse familieboerderij. In 1991, wanneer zijn grootvader sterft, zetten de oude dominee en een handgemaakte doodskist hem echt op weg in zijn zoektocht naar wat er in 1971 precies is gebeurd.
De doodskist werd al jaren voor de dood van zijn grootvader aan de lokale begrafenisondernemer bezorgd. Ze draagt in haar perfectie de meesterhandtekening van Sverres broer Einar, die al tijdens de Tweede Wereldoorlog in Frankrijk zou zijn doodgeschoten – of niet? Stap voor stap ontrafelt Edvard, op basis van het denk- en handelingsproces van Einar, de bewogen familiegeschiedenis: de vlucht naar Shetland, de broedervete tussen Einar en Sverre, het hartverscheurende lot van Edvards Franse grootmoeder en moeder, de zware impact van de twee oorlogen, een mythische partij walnoothout en een mysterieuze erfenis.
Mytting heeft die spannende en inventieve verhaallijn strak, mooi gedoseerd en met een prima cadans opgetekend: ze boeit van begin tot eind. Daarnaast heeft hij een groot talent voor complexe personages en ontroerende beelden.
Een oude cassette van Bob Dylan
Edvard kreeg een prima opvoeding van zijn grootvader, maar die was erg gesloten, alsof hij wilde laten zien ‘dat je best een goed leven kon hebben als je je bekeerde tot de kale grond en de orgelwerken van Händel’. Hoewel Edvard beseft dat zijn zoektocht diepe wonden kan slaan, dat hij het verleden wellicht beter kan laten rusten, is de aantrekkingskracht van het mysterie niet te weerstaan. Hij zoekt een waarheid waarmee hij kan leven, maar hij verzeilt al snel in het moeras van morele ambiguïteit.
Zijn zoektocht raakt de kern van zijn identiteit. Zijn moeder is een geur, een stem, een blauwe glimp – maar zijn die herinneringen echt, of zijn het wensen die Edvard koestert? En wat moet hij met de vaststelling dat wat hij het allermeeste mist, het ‘voelen van een echt gemis’ is? Dat gevoel van existentiële eenzaamheid verlamt hem ook in zijn romantische twijfel tussen de lokale Noorse Hanne en de aristocratische Schotse Gwen. Maar ook al is Edvard vaak eenzaam, alleen is hij nooit, want in zijn auto ligt een oude cassette van Bob Dylan – ook daar is de tijd een mistige ruïne, zijn de bomen angstig en is het strand winderig.
Ook de tragische held Einar wordt prachtig neergeschreven. Hij is op Shetland botenbouwer, meubelmaker en doodkistenmaker – maar het grootste deel van zijn leven is hij, rouwend om zijn onvervulde liefdes, op zoek naar wat hij onderweg heeft verloren. Hij financiert zijn eeuwige zoektocht door ‘de Verlosser weer aan het kruis’ te helpen en verwoeste houten kerkkunst te herstellen, maar zijn hart blijft ‘vol wroeging en pijn’. Zijn leven op een rotsig eiland in een onbarmhartige zee is vooral boetedoening – maar in hoeverre is hij schuldig?
De vlamberken uit de titel zijn een mooie metafoor voor de veerkracht van de gekneusde mens. Vlamberken zijn beschadigde bomen die schitterende patronen genereren wanneer ze zichzelf helen – zoals mensen een leven uitbouwen ondanks beschadigingen uit het verleden. Myttings poëtische natuur blijkt ook in zijn beelden: hoe het wrakhout van de oceanen aanspoelt op de kusten van Shetland, hoe Einar met een doodskist in een te kleine roeiboot de zee oversteekt, hoe de mens herleid wordt tot zijn ware proporties onder de strenge en onberekenbare hemel van Shetland. Die ontroerende beelden verlenen klassieke thema’s als oorlog, liefde, identiteit, wraak, vergeving en geld een prachtige glans.
Wanneer Edvard zijn zaken uiteindelijk op orde krijgt, ziet hij ‘het lichtschijnsel van het dodenrijk’ dat zijn geliefden ‘allemaal hadden betreden’. Dat is een waardig einde: er is licht, er is hoop, er is leven – nieuwe walnotenbomen, jong leven in oud textiel, en een eeuwig blauwe glimp. Niets gaat verloren.

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online. Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!
Dit bericht is geplaatst in bibliotheek Pepingen met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *