Jane Austen: De Abdij van Northanger (verslag Christel en Sonja van leesclub Halle)

De abdij van Northanger’ is niet het bekendste boek van Jane Austen (1775-1817). Dat is ongetwijfeld ‘Trots en vooroordeel’ . Het eerstgenoemde verhaal, dat nu opnieuw is vertaald door Bas Peeters, gaat over de naïeve jonge vrouw Catherine Morland die een tijd in het kuuroord Bath verblijft en daar verliefd raakt op een rijke jongeman, Henry Tilney. Catherine sluit daar ook vriendschappen met andere jonge mensen. Uiteindelijk komt ze terecht op het landgoed van de vader van haar vlam. Daar bevindt zich de omgebouwde abdij van Northanger, waar het moederloze gezin Tilney woont.
Over Jane Austen is heel wat te vinden via het internet (google – wikipedia). Austen is zoveel meer dan een romantisch schrijfster.

De meningen en de indrukken over het boek waren verdeeld.

Ongeveer de helft van de lezers was niet enthousiast over het boek, hier en daar raken niet geboeide lezers wel geïnteresseerd na het horen van de input van Ilse Trimborn, onze leesclubbegeleider van Leesweb (eye opener).
-Britten koesteren hun literair erfgoed, dit boek is een klassieker
-Knipoog naar Downton Abby, naar ‘De juwelen van Castafiore’, vooral met afstand gelezen
-Langdradig, geen historische roman over ‘toen’, maar bedoeld voor de lezers van die tijd
-Graag gelezen vanwege het andere levensritme, de naïviteit. Het eind werd wat snel afgehaspeld. Goede vertaling waarbij de vertaler sterk bij het origineel gebleven is.
-Inhoudelijk niet erg boeiend, wel vlotte stijl. Voorspelbaar, met lange zinnen die toch vlot lezen en formeel taalgebruik.
-Maatschappij kritisch geschreven, speelt zich af kort na de Franse Revolutie en geeft een interessant tijdsbeeld en tijdsgeest van weleer : woelige tijden, Napoleon/Londen. Voor de vrouwen in die periode gold de regel ‘Sois belle et tais-toi’
-Ironisch ! Op eerste zicht een stationsromannetje, maar toch wel met karakter. Was een aanklacht tegen de toenmalige maatschappij maar je kan je afvragen of de maatschappij nu wel veranderd is? O.a. de uiterlijke vertoningen (kleding, voertuigen…)
-2 versies gelezen: de Engelse versie was eerder langdradig en kabbelend, de Nederlandstalige vertaling was prachtig van taal. Hier wordt slechts één bevolkingslaag besproken.
-Mooie beschrijvingen maar de vrouwen komen er niet sterk uit.
-2 delen met een verschillend tempo, in het tweede deel is er meer actie
-Te traag en niet verder gelezen.
Opvallend hierbij was dat bijna iedereen het had over de sfeer, milieu… maar dat er weinig over de personages zelf gesproken werd.

Stijl

De schrijfster verplaatst zich in het verhaal. In het begin geeft Austen zelf aan dat het boek gedateerd overkomt (10 jaar eerder geschreven). Het boek is geschreven in een tijd dat weinig vrouwen schreven. Men vermeldde als auteur enkel ‘written by a lady’
Als vertelster richt ze zich geregeld tot de lezer en geeft zo haar eigen mening. Ze maakt ook vaak gebruik van de indirecte rede.
Austen staat bekend om haar lichte ironische schrijfstijl. Ze heeft een satirische/ironische kijk op het leven van de hogere klasse. Ze houdt het gedurende het hele boek vol. (hfst 6, p. 37)
Het boek wordt gezien als een parodie op de gothic novel (macabere spookverhalen-jonge vrouw in spannende situaties (raam dicht/kist/alleen de reis maken in een koets/ abdij/kerkers/donkere muren…). Hoofdfiguur Catherine leest eveneens boeken van die stijl (Ann Redcliff).
Austen speelt met het genre. Ze heeft een heel eigen schrijfstijl. Ze wijdt enkel uit over datgene wat voor haar belangrijk is.
In de Engelse versie bestaat het boek uit twee delen. Het tweede deel leest veel vlotter dan het eerste. In de Nederlandstalige betere vertaling is dat één vloeiend geheel geworden. Er zijn verschillende vertalingen waarvan de ene al beter en vlotter leest dan de andere (rijkere taal).

Thema’s

De etiquette die gangbaar was in die kringen en in die tijd. (wie spreekt wie aan en op welke toon en wanneer?) – rijkdom en het uiterlijke vertoon ervan.
De emancipatie van de vrouw – ‘sois belle et tais-toi’. Is de maatschappij zoveel veranderd? Wat doen wij hier vanavond samen, de meesten van ons vrouwen? Theekransje? Boek bespreken?
Vriendschap : bestaat er een diepe vriendschap met iemand die je slechts 8 dagen kent?
Een van de motieven in het boek is toch ook boeken lezen. Evolutie maken in je leven, plezier beleven aan lezen, maar dat is niet het echte leven. Austen wou dit toch ook aantonen. Mannen lezen andere boeken dan vrouwen, of hebben er een andere indruk van.
De berekende liefde. Geld als belangrijkste ondertoon. Houdt Henry wel van Catherine? Wat is zijn drijfveer? Literatuurwetenschappers analyseren in dit boek dat Henry Catherine wel graag zal zien, maar als een onbeschreven blad dat hij nadien kan invullen. Hij kan haar nog kneden.
Man/vrouw verhouding in het verleden, partnerkeuze bij welgesteldheid, ander levensritme dan het huidige. De naïeve jonge vrouw en de mysterieuze man.

Waarover gaat het boek nu?

-De maatschappij, de aanklacht, het milieu dat Austen kende, ze treedt er niet uit. Ze beschrijft haar kleine wereld, ze is echter niet onwetend over de wereld
-Het verhaal is bijkomstig, het zijn de elementen van de Gothic Novel
-Austen is een sterke vrouw (ironie en sfeer) en dat je dat in die tijd durfde zeggen als vrouw.
-Vrouwen moeten zich niet schamen omdat ze een boek lezen
-Catharine heeft nog niet veel mensenkennis. Ze kan wel boeken lezen maar blijkbaar kan ze geen mensen’ lezen’. Daardoor duurt het lang voor ze doorheeft wie Isabelle werkelijk is.
-Catharine beseft dat ze moet leren vanuit het echte leven en niet enkel uit boeken. Ze evolueert in de loop van het boek. Dit boek is een volwassenwordingsroman. Je moet in het leven nuanceren, je mag niet alles geloven wat je uit een boek haalt.
-De laatste (lange) zin van het boek is een doordenker!

Er zijn nog andere boeken van Jane Austen die het lezen waard zijn. Als we deze achtergrond al mee hebben over de schrijfster kunnen we een volgend boek alvast met andere ogen zien?

Over Ann Vandamme

begeleidde al leesgroepen toen zij nog geen website had. Sinds 2007 plaatst zij alle leesgroepwerkbladen op het net. Ondertussen vist zij regelmatig werkbladen op uit haar papieren archief en zet die ook online.
Vroeger werkte zij in een boekhandel, later in een uitgeverij en sinds 2014 is zij bibliothecaris van Pepingen, in het hart van het Pajottenland. De bibliotheken van de regio Pajottenland en Zennevallei werken nauw samen, en ook de verschillende leesclubs organiseren vaak een gemeenschappelijk evenement. Het logische gevolg is dat al deze leesclubs ook op deze blog een plaats krijgen. Veel leesplezier!

Dit bericht is geplaatst in bibliotheek Halle met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *